Σχετικά με την εορτή της ελληνικής παιδείας

 

Σχετικά με την εορτή της ελληνικής παιδείας

Χαράλαμπος Μηνάογλου

   Η εορτή των Τριών Ιεραρχών είναι η θεσπισθείσα από την Ορθόδοξη Εκκλησία εορτή των ελληνικών γραμμάτων. Κατ’ αυτήν δεν τιμώνται οι Τρεις Ιεράρχες (Μ. Βασίλειος, Γρηγόριος Ναζιανζηνός και Ιωάννης ο Χρυσόστομος) αλλά στα πρόσωπά τους τα ελληνικά γράμματα και η ελληνική παιδεία. Όπως είναι γνωστό, αυτοί οι τρεις σπουδαίοι άγιοι ιεράρχες τιμώνται από την Εκκλησία, σε άλλες ημερομηνίες (1 Ιανουαρίου ο Μ. Βασίλειος, 25 Ιανουαρίου ο άγιος Γρηγόριος και 13 Νοεμβρίου ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος). Εδώ και μία χιλιετία περίπου (11ος αιώνας), στις 30 Ιανουαρίου, η Εκκλησία τιμά στα πρόσωπα των Τριών Ιεραρχών την ελληνική παιδεία, όπως το θέσπισε ο πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Ιωάννης ο Μαυρόπους, ο οποίος συνέταξε και ασματική ακολουθία των Τριών Ιεραρχών.

Εορτή Τριών Ιεραρχών - Ερμηνεία της Ευαγγελικής περικοπής από τον Ιερό Χρυσόστομο

 

 

ΕΟΡΤΗ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ[:Ματθ. 5,14-19]

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

    «Ὑμεῖς ἐστε τὸ ἅλας τῆς γῆς· ἐὰν δὲ τὸ ἅλας μωρανθῇ, ἐν τίνι ἁλισθήσεται; εἰς οὐδὲν ἰσχύει ἔτι εἰ μὴ βληθῆναι ἔξω καὶ καταπατεῖσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων(:Εσείς οι μαθητές μου είστε το πνευματικό αλάτι των ανθρώπων της γης (επειδή με το παράδειγμα και την διδασκαλία σας έχετε την δυνατότητα να νοστιμεύετε τη ζωή των ανθρώπων και να προλαβαίνετε την ηθική σαπίλα)· εάν όμως το αλάτι χάσει αυτήν την ιδιότητά του, με τι άλλο θα αλατιστεί, ώστε να αποκτήσει πάλι την ουσία και δύναμή του; Δεν έχει πλέον καμία αξία και σε τίποτε άλλο δεν χρειάζεται, παρά να πεταχτεί στον δρόμο και να καταπατείται από τους ανθρώπους. Εάν λοιπόν και εσείς χάσετε την ηθική σας δύναμη, δεν θα γίνετε μόνο άχρηστοι, αλλά και θα περιφρονηθείτε από τους ανθρώπους)»[Ματθ.5,13].

«Τρεις Ιεράρχες: Πώς γίνεται ο άνθρωπος, κατά χάριν, αθάνατος»

 

«Τρεις Ιεράρχες: Πώς γίνεται ο άνθρωπος, κατά χάριν, αθάνατος»

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων

«Τρεις Ιεράρχες: Πώς γίνεται ο άνθρωπος, κατά χάριν, αθάνατος»

Οι τρεις μεγάλοι Ιεράρχες της Οικουμένης δεν ήταν μόνον φιλάνθρωποι, επειδή πρόσφεραν  ό, τι είχαν και δεν είχαν σε όσους είχαν ανάγκη, αλλά, κυρίως, επειδή πότισαν με διαχρονικά νάματα θεογνωσίας ολόκληρη την ανθρωπότητα.

Με άλλα λόγια ερμήνευσαν στους ανθρώπους, με Θεία Σοφία, τόσο το τι πράττει, από αγάπη, ο Θεός για τον άνθρωπο όσο και το τι θέλει ο Θεός να κάνει ο άνθρωπος για τον εαυτό του και τον συνάνθρωπο.

Γι’ αυτό οι Τρεις Άγιοι Πατέρες δεν είναι μόνον προστάτες της Ελληνικής Παιδείας, αλλά και προστάτες και Παιδαγωγοί όλων των ανθρώπων, αφού ένα από τα πιο ενδιαφέροντα και σημαντικά που μετέφεραν στην ανθρωπότητα, ως πνευματικοί φωστήρες του Θεού, ήταν το μήνυμα του Σωτήρα Χριστού, ότι ο άνθρωπος μπορεί να γίνει από θνητός, αθάνατος.

Η μετατροπή της Εορτής των Τριών Ιεραρχών εις κοσμικήν ‘’γιορτή των γραμμάτων’’

 

 

Η μετατροπή της Εορτής των Τριών Ιεραρχών εις κοσμικήν ‘’γιορτή των γραμμάτων’’

Του Β. Χαραλάμπους, θεολόγου

Η αναφορά αρκετών από αυτούς που καλούνται σε πανεπιστημιακό κυρίως επίπεδο, να ομιλήσουν για την ‘’Εορτή των Τριών Ιεραρχών’’, την οποίαν κατά  κανόνα καλούν ‘’Γιορτή των γραμμάτων’’, επιμελώς αποφεύγουν να αναφέρονται στους Τρεις Ιεράρχες. 

Η ομιλία τους δεν είναι απλά ένα κράμα στοιχείων της ‘’Εορτής των Τριών Ιεραρχών’’ και της θύραθεν παιδείας, αλλά μεγαλύνουν μονομερώς την θύραθεν παιδεία.   Η αιτία είναι προφανής. 

Ἡ γοητεία τῶν Ἁγίων Ἱεραρχῶν

 

 

Ἡ γοητεία τῶν Ἁγίων Ἱεραρχῶν

Τοῦ κ. Ἰωάννου Β. Κωστάκη

     Ἀπὸ τοὺς τρεῖς κορυφαίους τύπους ἀνθρώπων: τὸν Ἅγιο, τὸν Καλλιτέχνη καὶ τὸν σοφὸ  ἐκεῖνος ποὺ γοητεύει ἰδιαίτερα εἶναι ὁ Ἅγιος. Ἡ γοητεία ποὺ ἀσκεῖ στὸ ἄτομο καὶ στὸ πλῆθος  εἶναι ἀποτέλεσμα  ἀνομολόγητου θαυμασμοῦ, γιατί ἡ ὕπαρξη αὐτὴ (ὁ ἅγιος) κατόρθωσε μὲ μακροχρόνιο ἐπίμονο, κάποτε καὶ ὀδυνηρό, ἐσωτερικὸ καὶ ἐξωτερικὸ ἀγώνα, νὰ ὑπερνικήσει πολύμορφους πειρασμοὺς καὶ ροπὲς τῆς ὕλης. Πέτυχε νὰ δαμάσει τὴν δισυπόστατη φύση του καὶ νὰ φθάσει στὸ ἀνώτερο δυνατὸ ἐπίπεδο τῆς ἠθικῆς καθαρότητας.

 

 

Το Ευαγγέλιο της Τρίτης 30 Ιανουαρίου 2024 – Άγιοι Τρεις Ιεράρχες

 

Ευαγγέλιο: ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ Ε´ 14 – 19 – 14 Υμείς εστε το φως του κόσμου. ου δύναται πόλις κρυβήναι επάνω όρους κειμένη·

 

15 ουδέ καίουσι λύχνον και τιθέασιν αυτόν υπό τον μόδιον, αλλ’ επί την λυχνίαν, και λάμπει πάσι τοις εν τη οικία. 16 ούτως λαμψάτω το φως υμών έμπροσθεν των ανθρώπων, όπως ίδωσιν υμών τα καλά έργα και δοξάσωσιν τον πατέρα υμών τον εν τοις ουρανοίς.

17 Μη νομίσητε ότι ήλθον καταλύσαι τον νόμον η τους προφήτας· ουκ ήλθον καταλύσαι αλλά πληρώσαι. 18 αμήν γάρ λέγω υμίν, έως αν παρέλθη ο ουρανός και η γή, ιώτα εν η μία κεραία ου μη παρέλθη από του νόμου έως αν πάντα γένηται.

19 ός εάν ούν λύση μίαν των εντολών τούτων των ελαχίστων και διδάξη ούτως τους ανθρώπους, ελάχιστος κληθήσεται εν τη βασιλεία των ουρανών· ός δ’ αν ποιήση και διδάξη, ούτος μέγας κληθήσεται εν τη βασιλεία των ουρανών.

Ερμηνευτική απόδοση Παναγιώτη Ν. Τρεμπέλα

ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ Ε´ 14 – 19

14 Σείς είσθε το φως του κόσμου, διότι προορισμόν έχετε με το φωτεινόν παράδειγμά σας και τους μεταδίδοντας το φως της αληθείας λόγους σας να φωτίζετε τους ανθρώπους, που ευρίσκονται εις το σκότος της αμαρτίας και της πλάνης.Δεν είναι δυνατόν μία πόλις, που είναι κτισμένη επάνω εις όρος, να κρυβή.Έτσι και ο ιδικός σας βίος θα υποπίπτη εις την αντίληψιν όλων.

«Ἡ μέριμνα γιά τά παιδιά μας πρέπει νά ἔχει τήν πρώτη θέση»

ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΟΡΤΗ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ 30 Ἰανουαρίου 2023

Ἀγαπητά μας παιδιά,

Στίς 30 Ἰανουαρίου τιμᾶμε, ὅπως κάθε χρόνο, τούς Τρεῖς Ἱεράρχες, δηλαδή τόν Μέγα Βασίλειο, Ἀρχιεπίσκοπο Καισαρείας, τόν Ἅγιο Γρηγόριο τόν Θεολόγο, Ἀρχιεπίσκοπο Κωνσταντινουπόλεως, καί τόν Ἅγιο Ἰωάννη τόν Χρυσόστομο, Ἀρχιεπίσκοπο Κωνσταντινουπόλεως. Ἀπό τόν 11ο μ.Χ. αἰώνα ἔχει καθιερωθεῖ ὁ κοινός ἑορτασμός τους τήν 30ή Ἰανουαρίου γιά νά προβάλλεται ὁ συνδυασμός χριστιανικῆς θεολογίας καί ἑλληνικῶν γραμμάτων, πνευματικῆς ζωῆς καί κοινωνικῆς δράσης, τόν ὁποῖον ἐπέτυχαν. Ὁ πρῶτος ἑορτασμός τους ὡς Προστατῶν τῆς Παιδείας ἔγινε τό 1826 στήν Κέρκυρα, στήν Ἰόνιο Ἀκαδημία, τήν πρώτη πανεπιστημιακοῦ ἐπιπέδου ἑλληνική σχολή στήν ἱστορία τῆς νεοελληνικῆς ἐκπαίδευσης. Στό ἐλεύθερο Ἑλληνικό Κράτος τιμῶνται ἀπό τό 1842 ὡς Προστάτες τῶν Γραμμάτων, τῶν διδασκόντων καί τῶν μαθητῶν.