Ο πρόεδρος της Επιτροπής Βιοηθικής της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Άρθρο στο Βήμα, 18-2-2001

Νέες Εποχές

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

Και ο άνθρωπος έπλασε τον... άνθρωπο

* Κάποιοι ισχυρίζονται κομπαστικά ότι φθάσαμε στο τέλος της θρησκείας και του Θεού. Καθώς γεννιέται η γενετική μηχανική φαίνεται ότι πεθαίνει ο πρώτος και ως τώρα μόνος... γενετιστής, ο Θεός

ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ

Όπως έγραψε και στο δελτίο Τύπου που εξέδωσε τον περασμένο Ιούνιο (28.6.2000), «η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος υποδέχεται με ιδιαίτερη χαρά τη μεγαλύτερη και ουσιαστικότερη ίσως ανακάλυψη της ανθρώπινης επιστήμης και τεχνολογίας: την αποκωδικοποίηση του ανθρώπινου γονιδιώματος».

Το επίτευγμα και οι συνέπειές του, παρά το ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικά, πιθανότατα καθοριστικά για την πορεία της ανθρώπινης ζωής και των κοινωνιών, παρουσιάζονται περισσότερο με δημοσιογραφική λάμψη παρά με επιστημονική λιτότητα και σαφήνεια. Η άγνοια φαίνεται να ξεπερνάει τη γνώση μας. Γι' αυτό και οι ανακοινώσεις που εκδίδονται παρουσιάζουν περισσότερο ενδιαφέρον παρά ακρίβεια. Το σπουδαιότερο που προσφέρουν είναι ότι επιβεβαιώνουν την αναξιοπιστία τους, καθώς συστηματικά αποδεικνύουν την ανεπάρκεια των προηγουμένων.

* Η θέση της Εκκλησίας

Κάθε τι που αποτελεί ανθρώπινη κατάκτηση στο γνωστικό πεδίο η Εκκλησία το αγκαλιάζει με ιδιαίτερη συμπάθεια, ιδίως όταν αυτό συνδέεται με την πρόοδο της υγείας, την ανακούφιση του πόνου, την ελπίδα για βελτίωση της ζωής. Το αναγνωρίζει ως ταξίδι στην πανσοφία του Θεού και ως δώρο της αγάπης και φιλανθρωπίας Του. Όπως τονίζεται στη συνοδική ανακοίνωση: «Η Εκκλησία θαυμάζει το επίτευγμα, επικροτεί την κατάκτηση της νέας γνώσεως, ανακουφίζεται φιλάνθρωπα από την προσδοκία μιας επαναστάσεως στη διαγνωστική, προληπτική και θεραπευτική ιατρική, δοξάζει τον πάνσοφο Θεό για το δώρο και εύχεται και ελπίζει πως η βαθύτερη γνώση της βιολογικής και γενετικής ταυτότητός μας θα διευκολύνει την πορεία προς την πνευματική αυτογνωσία και θεογνωσία».

Όταν όμως η επιστημονική ανακάλυψη δεν συνδυάζεται με σεβασμό στον άνθρωπο ή συνοδεύεται από αλαζονεία, υποκινείται από οικονομικά συμφέροντα και υπηρετεί μυωπικές προοπτικές, τότε κληρονομιά της επιστήμης είναι η ζημία του ανθρώπου. Για τους λόγους αυτούς αντιλαμβανόμαστε ότι «παράλληλα με τις μεγάλες υποσχέσεις, η γενετική επανάσταση εμπερικλείει και τους κινδύνους που εδράζονται στο γεγονός ότι η γνώση μας είναι λιγότερη της άγνοιας, η σύνεση πιο σπάνια από την αλόγιστη επιθυμία και οι αξίες ασθενέστερες από τα συμφέροντα».

Το γεγονός ότι η επιστημονική γνώση μας δεν είναι επαρκής δικαιολογεί την αδυναμία μας να προεκτιμήσουμε ακριβώς τις συνέπειες των επιτευγμάτων μας. Τα σφάλματα στην εκτίμηση του χρονοδιαγράμματος του όλου εγχειρήματος, στον προσδιορισμό του ακριβούς αριθμού των γονιδίων, στην κατανόηση των μηχανισμών και της αποτελεσματικότητας της γονιδιακής θεραπείας δικαιολογούν και λάθος εκτιμήσεις στους επιφαινόμενους κινδύνους της βιολογικής μας υπόστασης, των κοινωνικών ισορροπιών, της διατήρησης των ηθικών παραμέτρων.

* Ετοιμότητα και σύνεση

Η Εκκλησία κατανοεί αυτή την αδυναμία και με σύνεση και αίσθημα ευθύνης παρακολουθεί τις εξελίξεις και «εφιστά την προσοχή όλων μας ώστε με κάθε τρόπο να προστατευθεί το ανθρώπινο γονιδίωμα από κάθε μορφής συμφέροντα, οικονομική εκμετάλλευση, ευγονικό προσανατολισμό, αλαζονική κυριαρχία». Είναι βαθιά πεποίθησή μας ότι «το γονιδίωμα δεν είναι αυτό που δίνει την αξία στον άνθρωπο ούτε και το επίτευγμα της αποκωδικοποίησής του, αλλά ο άνθρωπος δίνει αξία στο γονιδίωμά του».

Οι δυνατότητες που παρέχει η γενετική μηχανική φαίνεται ότι μας φέρνουν πιο κοντά στην καταστροφή της βιοποικιλότητος, στην ευγονική απειλή, στη ρατσιστική κυριαρχία, στον πειραματισμό επί των εμβρύων, στη βεβήλωση του αυτεξουσίου, στο άγνωστο του προγραμματισμού της ζωής, στην αλόγιστη παραβίαση της ιδιωτικότητας, στον υποβιβασμό του ανθρώπου σε οικονομική παράμετρο. Κάποιοι ισχυρίζονται κομπαστικά ότι φθάσαμε στο τέλος της θρησκείας και του Θεού. Καθώς γεννιέται η γενετική μηχανική φαίνεται ότι πεθαίνει ο πρώτος και ως τώρα μόνος... γενετιστής, ο Θεός.

Αν έτσι φτιάξει η γενετική τον άνθρωπο, θα έχει η ίδια αρχή, θα έχει μορφή, αλλά το μέλλον της θα είναι... να μην έχει μέλλον. Στην επιδίωξή της να κυριαρχήσει στη ζωή θα έχει καταστρέψει μαζί με τον άνθρωπο και τον κόσμο. Ο άνθρωπος του ανθρώπου θα έχει εξαφανίσει τον άνθρωπο του Θεού. Αν όμως καταφέρει να γίνει περισσότερο πνευματική απ' όσο μηχανική, τότε θα γίνει και πραγματικά γενετική.

Η ταλάντωση ανάμεσα στον ενθουσιασμό και στις υπέρμετρες ελπίδες, αφενός, και στους φόβους και στις απειλές, αφετέρου, οδηγεί μάλλον σε ακρότητες και άδικες για την αλήθεια τοποθετήσεις. Η Εκκλησία επιλέγει τη θέση της αναμονής, της ετοιμότητος και της σύνεσης. Κάθε επίτευγμα επιστημονικό ή τεχνολογικό δεν αρκεί να χαρακτηρισθεί ως θετικό μόνον αν προάγει την υγεία αλλά, κυρίως, αν καλλιεργεί τον σεβασμό στον άνθρωπο. Η ανθρωπότητα, έπειτα από μια πιθανή βιολογική αναστάστωση, ελπίζουμε ότι θα βρει τους τρόπους να προστατευθεί· η σωματική υγεία μάλλον θα βελτιωθεί. Το ερώτημα είναι τι μηχανισμούς θα βρει να αποτρέψει τις απειλές των ψυχοκοινωνικών διαταραχών. Η Εκκλησία στο ερώτημα αυτό προσθέτει και τον σκεπτικισμό της για το ενδεχόμενο η γενετική έκρηξη να οδηγήσει στον ακρωτηριασμό της αιώνιας προοπτικής του ανθρώπου και στον υποβιβασμό της θεϊκής διάστασής του. Θα είναι τραγική κατάληξη αν τελικά γνωρίζουμε τους μηχανισμούς του βιολογικού μας γονιδιώματος και αγνοούμε τη δυναμική και τις μυστικές λειτουργίες του πνευματικού μας ιδιώματος.

Ο Αρχιμανδρίτης Νικόλαος Χατζηνικολάου είναι πρόεδρος της Επιτροπής Βιοηθικής της Εκκλησίας της Ελλάδος.

ΤΟ ΒΗΜΑ, 18-02-2001 
Κωδικός άρθρου: B13196B681

«Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι…»

Μεταμόρφωσις τοῦ Σωτῆρος (6 Αὐγούστου)
Δύο ὁμιλίες τοῦ Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αὐγουστίνου Καντιώτου (ἡ πρώτη εἶναι σὲ pdf)

1. «ΚΑΛΟΝ ΕΣΤΙΝ ΗΜΑΣ ΩΔΕ ΕΙΝΑΙ…»

«Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι…»(Ματθ. 17,4)

Εἰς τὰ ὄρη, ψυχή, ἀρθῶμεν» (Παρακλ., ἦχ. πλ. α΄, ἀναβ.), «ὅθεν ἥξει ἡ βοήθειά μου» (Ψαλμ. 120,1), ψάλλει ὁ Δαυῒδ καὶ μᾶς καλεῖ ν᾿ ἀνεβοῦμε στὰ ὄρη. Καὶ σήμερα ἑορτάζουν ναοὶ τῆς Μεταμορφώσεως, ποὺ συχνὰ εἶνε κτισμένοι σὲ κορυφές, ὅπως στὸ ἴδιο τὸ Θαβὼρ τῶν Ἁγίων Τόπων καὶ στὸν Ἄθωνα. Οἱ κορυφὲς μὲ τὶς ἐκκλησίες αὐτὲς ὑπενθυμίζουν τὸ μέγα γε- γονός, τὴ Μεταμόρφωσι τοῦ Κυρίου.

 Δὲν ἔχουμε, ἀγαπητοί μου, τὴ δύναμι νὰ φθάσουμε στὰ ὕψη τῆς θεωρίας τοῦ Θαβώρ. Ἁπλῶς θὰ ὑπενθυμίσουμε τὰ γεγονότα. Σαράντα μέρες πρὸ τοῦ σωτηρίου πάθους του ὁ Χριστὸς ἀνῆλθε στὸ Θαβώρ. Τὸ γεγονὸς δηλαδὴ τῆς Μεταμορφώσεως συνέβη σαράντα ἡμέρες πρὸ τῆς Σταυρώσεως. Γι᾿ αὐτὸ ἡ ἑορτὴ αὐτή, βλέπετε, ἑορτάζεται σαράντα μέρες πρὸ μιᾶς ἄλλης ὁμοίας ἑορτῆς, τῆς Ὑψώσεως τοῦ τιμίου Σταυροῦ (14 Σεπτεμβρίου).

 Καὶ γιατί ἔγινε ἡ Μεταμόρφωσις; Ὑπῆρχε λόγος. Ποιός λόγος; Ὁ Χριστὸς εἶνε «διπλοῦς τὴν φύσιν» (Παρακλ. ἦχ. πλ. δ΄, δογμ. θεοτ.), Θεὸς καὶ ἄνθρωπος. Καὶ ὡς ἄνθρωπος μὲν εἶνε ὁρατός, τὸν βλέπεις. Ἀλλὰ ὡς Θεὸς ἦταν ἀόρατος. «Οὐδείς… ἰδεῖν δύναται» τὸν Θεόν (Α΄ Τιμ. 6,16). Στὴ γῆ παρουσιάστηκε ὡς ὁ ταπεινότερος ἄνθρωπος. Δὲν δημιουργοῦσε μεγάλη ἐντύπωσι. Φτωχός, ἀκτήμων καὶ ἄστεγος. «Αἱ ἀλώπεκες φωλεοὺς ἔχουσι καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνώσεις, ὁ δὲ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἔχει ποῦ τὴν κεφαλὴν κλίνῃ» (Ματθ. 8,20. Λουκ. 9,58). Βλέποντας ἔτσι τὸ Χριστό, ποιός ποτὲ μποροῦσε νὰ φανταστῇ, ὅτι αὐτὸς εἶνε ὁ Θεός; Γι᾿ αὐτὸ λοιπὸν σήμερα ὁ Χριστὸς ἦρθε καὶ ἔδωσε ἕνα δεῖγμα τῆς θεότητός του, ὅτι εἶνε Θεός. Πῆρε μαζί του τοὺς τρεῖς μαθητάς· τὸν Πέτρο γιὰ τὴν πίστι του, τὸν Ἰάκωβο γιὰ τὴν ἐλπίδα του, καὶ τὸν Ἰωάννη γιὰ τὴν ἀγάπη του. Ἀνέβηκε μαζί τους στὸ ὄρος Θαβώρ. Ἐκεῖ ἐμφανίσθηκαν κοντά του οἱ μεγάλες μορφὲς τῆς παλαιᾶς διαθήκης, ὁ Μωυσῆς ποὺ ἐκπροσωποῦσε τὸ νόμο, καὶ ὁ Ἠλίας ποὺ ἐκπροσωποῦσε τοὺς προφῆτες. Καὶ ἐνῷ συνωμιλοῦσε μαζί τους, ξαφνικὰ «ἔλαμψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος» (Ματθ. 17,2). Καὶ τὰ ροῦχα του τὰ πτωχικά, ποὺ εἶχαν ὑφάνει στὸν ἀργαλειὸ τὰ χέρια τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου, ἔλαμψαν «ὡς χιών» (Μᾶρκ. 9,3). Θέαμα μοναδικό, ὑπέροχο, μπρο- στὰ στὸ ὁποῖο ὠχριᾷ κάθε ἄλλο, καὶ ἥλιος καὶ σελήνη καὶ ἄστρα. Τότε ὁ Πέτρος, ἐνθουσιασμένος ἀπὸ τὴ μαγεία αὐτοῦ τοῦ ὁράματος, λέει· «Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι»· νὰ μείνουμε ἐδῶ, λέει, Κύριε (ἔ.ἀ. 17,4). Δὲν τὸν ἐνδιέφερε πλέον ἡ κοινωνία, ὁ κόσμος, τίποτα. Ἕνα μόνο τὸν ἐνδιέφερε· νὰ εἶνε θεατὴς τῆς μεγάλης αὐτῆς δόξης, τῆς μεγαλοπρεπείας τοῦ Κυρίου. Ἂς μείνουμε ἐδῶ στὴν κορυφή, λέει. Ἂς πνέῃ ἄνεμος, ἂς πέφτουν χιόνια, ἂς κρυώνουμε, ἂς μὴν ἔχουμε κατοικία, ἂς καίῃ ὁ ἥλιος. Ἐμεῖς, ὑπὸ ὁποι- εσδήποτε καιρικὲς συνθῆκες, θέλουμε νὰ μείνουμε ἐδῶ, φτάνει νὰ σὲ βλέπουμε. Ὅπως ἡ μάνα ἂν ἐπιτρέπεται νὰ φέρω κάποιες εἰκόνες χαίρεται νὰ βλέπῃ τὸ παιδί της κι ὁ ἐρω- μένος τὴν ἐρωμένη του μικρὲς καὶ ἀσήμαντες αὐτὲς οἱ εἰκόνες, οὕτω πως, λέει ὁ Πέτρος, θέλουμε, Κύριε, ν᾿ ἀπολαμβάνουμε τὸ θέαμα τῆς θεϊκῆς μορφῆς σου! Κ᾿ ἐνῷ ἔλεγε αὐτά, «νεφέλη φωτεινὴ» τοὺς σκέπασε, καὶ «ἐκ τῆς νεφέλης» ἀκούστηκε ἡ φωνὴ ἐκείνη ποὺ ἄλλοτε ἀκούστηκε στὸν Ἰορδάνη· «Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπη- τός, ἐν ᾧ εὐδόκησα· αὐτοῦ ἀκούετε» (ἔ.ἀ. 17,5). Αὐτὸ εἶνε ἐν συντομίᾳ τὸ ἱστορικὸ τῆς σημερινῆς ἡμέρας.

Ἕνας ἔξοχος ῥήτορας τοῦ 19ου αἰῶνος ἐφιστᾷ τὴν προσοχή μας στὸ λόγο τοῦ Πέτρου «Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι»· ὅτι καλὰ εἶνε νὰ μείνουμε στὸ Θαβώρ, γιὰ ν᾿ ἀπολαμβάνουμε τὴ θεία δόξα. Ἀλλὰ σήμερα, γιὰ μᾶς ἐδῶ στὸν κόσμο, ποῦ εἶνε τὸ Θαβώρ; Τὸ Θαβὼρ δὲν εἶνε μόνο στοὺς Ἁγίους Τόπους· οὔτε εἶνε μόνο στὴν ἔρημο. Μποροῦμε κ᾿ ἐμεῖς νὰ βρεθοῦμε στὸ Θαβώρ. Πῶς; Ὅταν προσεύχεσαι μὲ ἱερὴ κατάνυξι, ὅταν ἀνοίγῃς τὴν ἁγία Γραφὴ καὶ διαβάζῃς τὰ λόγια τοῦ Θεοῦ μὲ δάκρυα, ὅταν ἔρχεσαι στὴν ἐκκλησία καὶ στέκεσαι μὲ εὐλάβεια, ὅταν μετέχῃς εἰλικρινὰ στὸ μυστήριο τῆς ἐξομολογήσεως, ὅταν πρὸ παντὸς ἀξιώνεσαι νὰ κοινωνήσῃς τῶν ἀχράντων μυστηρίων, τότε ἡ καρδιά σου ἔχει νηπτικὴ θεωρία. Θαβώρ· «καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι».

 Ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν συμβαίνει αὐτό. Ἔχουν κάνει οἱ ἄνθρωποι τὴν καρδιά τους Θαβώρ, ὅ- που φανερώνεται ὁ Χριστός; Ἡ πλειονότης τῶν ἀνθρώπων εἶνε μακριὰ ἀπὸ τὸ Θαβώρ. Ἀντὶ αὐτοῦ συμβαίνει κάτι ἄλλο. Τὸν πόθο τοῦ Θαβὼρ τὸν ἔκλεψε ὁ κόσμος. Ἀντὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ λένε γιὰ τὸ Θαβὼρ «καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι», ἀκούγεται μία ἄλλη φωνή, φωνὴ τοῦ σατανᾶ, ποὺ λέει γιὰ τὸν παρόντα ψεύτικο κόσμο· «Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι». Ὁ σα- τανᾶς σφυρίζει στ᾿ αὐτιὰ τῶν ἀνθρώπων· «Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι»· καλὰ εἴμαστε αὐτοῦ ποὺ βρισκόμαστε.

 Τί ἔρχεσαι ἐσὺ ὁ ἱεροκήρυκας καὶ μᾶς ἐνοχλεῖς λέγοντας, ὅτι πέρα ἀπὸ τὶς ἐπίγειες χαρὲς καὶ διασκεδάσεις ὑπάρχουν καὶ κάτι ὑπερφυσικὰ καὶ αἰώνια πράγματα; τί μᾶς ταράζεις;… Καὶ πράγματι, ὅλοι σ᾿ αὐτὰ εἶνε προσκολλημένοι. Θέλετε ἀποδείξεις; ⃝ Στὶς πόλεις, σὰν μανιτάρια πάνω στὴν κοπριά, ἔχουν φυτρώσει χιλιάδες νυκτερινὰ κέντρα. Εἶδα μάνα ἔξω ἀπὸ κέντρο ποὺ παρακαλοῦσε τὸ γυιό της νὰ βγῇ ἀπὸ ᾿κεῖ. Τίποτε αὐτός. Γιὰ μιὰ στιγμὴ βγαίνει ἀγριεμένος· Τί θέ᾿ς, μωρή; Ἐγὼ ἐδῶ θὰ μείνω, ἐδῶ μ᾿ ἀρέσει…

Ἀντεστράφη τὸ «Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι». Καλὸ θεωροῦν νὰ μένουν στὰ κέντρα καὶ στὴ διαφθορὰ καὶ στὰ ναρκωτικὰ ὣς τὶς πρωινὲς ὧρες, καὶ νὰ βγαίνουν ἀπὸ ᾿κεῖ ἐρείπια. ⃝ Σὲ ἄλλους ἀρέσει νὰ μένουν στὶς χαρτοπαικτικὲς λέσχες. Παίζουν ὧρες ὁλόκληρες ἐκεῖ. Ὅ,τι νὰ τοὺς πῇς, δὲν βγαίνουν. Τοὺς ἀρέσει! ⃝ Βλέπεις τὸν ἄλλο, ποὺ ἐγκατέλειψε τὸ σπίτι του καὶ ζῇ παρανόμως. Ἂς κλαῖνε ἡ γυναίκα καὶ τὰ παιδιά του· αὐτὸς δὲν ἀκούει. «Καλόν ἐστι», λέει, νὰ βρίσκωμαι στὴν ἀγκάλη τῆς πόρνης… Ποῦ τὸν ξεκολλᾷς ἀπὸ ᾿κεῖ! ⃝ Δὲς καὶ τὸν ἄλλο ποὺ ἀγαπᾷ τὸ χρῆμα. Σηκώνεται τὴ νύχτα καὶ μετρᾷ τὰ τριάκοντα ἀργύρια τοῦ Ἰούδα. Ἔχει ἔρωτα μὲ τὸν χρυσό. Ἀμφιβάλλω μέσ᾿ στοὺς χίλιους Χριστιανοὺς ἂν ἕνας ἀποσπᾶται ἀπὸ τὰ χρηματιστήρια ἢ τὸ χαρτοπαίγνιο ἢ τὰ ναρκωτικά, ἀπὸ τὴν ἀγκάλη τῆς πόρνης ἢ τοῦ πόρνου ἢ τῆς μοιχαλίδας, ἢ ἀπὸ ἄλλες ἐπίγειες ἀπολαύσεις. Ἕνας - δύο μέσ᾿ στὶς πολλὲς χιλιάδες νὰ ἔχουν τὸ ζῆλο ποὺ εἶχε ὁ Πέτρος καὶ νὰ λένε «Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι» – φτάνει, Κύριε, νὰ σὲ βλέπω, νὰ σὲ κοιτάζω, νὰ σὲ ἀπολαμβάνω, νὰ σὲ ἀκούω, νὰ κοινωνῶ τῶν ἀχράντων μυστηρίων σου! Αὐτοὶ εἶνε ἐλάχιστες ψυχές. * * * Γιὰ νὰ αἰσθανθοῦμε, ἀδελφοί μου, τὸ Θαβὼρ στὴ δόξα του, γιὰ ν᾿ ἀπολαύσουμε τὶς ἡδονὲς τῆς θαβωρίου θεωρίας, εἶνε ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἕνας πνευματικὸς σεισμὸς στὴν καρδιά μας καὶ νὰ λάμψῃ μέσα της τὸ φῶς τοῦ Κυρίου. Αὐτὸ παρακαλεῖ ἡ Ἐκκλησία μας. Κάποιος στὴ Φλώρινα ἦταν ἄπιστος. Εἶχε διαβάσει Νίτσε καὶ Σοπενχάουερ. Ἂν καὶ δὲν πῆγε σὲ πανεπιστήμιο, ἦταν εὐφυέστατος καὶ λόγιος. Ἀλλὰ μιὰ νύχτα μὲ χιόνι, ψηλὰ στὴν Κλαδορράχη, βρέθηκε σὲ κοπάδι λύκων ποὺ ὥρμησαν νὰ τὸν φᾶνε. Γιὰ νὰ σωθῇ, τρέχει καὶ σὰν τὸ γατὶ σκαρφαλώνει σ᾿ ἕνα δέντρο. Ἀπὸ κάτω οἱ λύκοι οὔρλιαζαν· μόνο ὅταν βγῆκε ὁ ἥλιος ἔφυγαν. Τότε ἔγινε μέσα του ἡ ἀλλαγή. Ἀνέβηκε στὸ δέντρο ἄπιστος, ἀλλὰ κατέβηκε πιστός! Ἀπὸ τότε πλέον πίστευσε. Συνέθεσε δὲ καὶ μιὰ δική του προσευχὴ ποὺ θυμίζει Θαβώρ, στὴν ὁποία ἔψαλλε· «…Μιὰ ἀκτίνα ἀπὸ τὸ Πνεῦμα σου στεῖλε καὶ φώτισέ με…». Ὀνομάζεται Ἠλίας Δάντης, καὶ φροντίσαμε γιὰ τὴν περίθαλψί του στὴ Θεσσαλονίκη.

 Ἐμεῖς δυστυχῶς δὲν αἰσθανόμαστε τίποτα. Δὲν μᾶς θέλγει ἡ θαβώριος δόξα. Ἂς παρακαλέσουμε τὸ Θεό, νὰ ἔρθῃ μιὰ ἀκτῖνα ἀπὸ τὸ Θαβώριο φῶς νὰ μᾶς φωτίσῃ, ν᾿ ἀντιληφθοῦμε ποιός εἶνε ὁ προορισμός μας, νὰ ξεκολλήσουμε ἀπὸ τὰ μάταια, καὶ νὰ ζήσουμε μιὰ ἀνώτερη πνευματικὴ ζωή. Τότε ἡ ὕπαρξί μας θὰ ὑποστῇ ἀλλοίωσιν, θὰ μεταμορφωθῇ. Ὁ Χριστός, ποὺ μεταβάλλει τὸ μεταξοσκώληκα σὲ ὡραία πεταλούδα, μπορεῖ νὰ κάνῃ καὶ στὴν ψυχή μας τὴν ὡραιότερη μεταμόρφωσι. Καὶ ἡ ὡραιότερη μεταμόρφωσι εἶνε ν᾿ ἀφήσουμε τὴν ἁμαρτία, νὰ σπάσουμε τὰ δεσμά της καὶ νὰ ὑψωθοῦμε. «Εἰς τὰ ὄρη, ψυχή, ἀρθῶμεν», «ὅθεν ἥξει ἡ βοήθειά μου· … παρὰ Κυρίου τοῦ ποιήσαντος τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν»(Ψαλμ. 120,1-2)· ἀμήν.

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Μεταμόρφωσις τοῦ Σωτῆρος (6 Αὐγούστου)

Μεταμόρφωσις τοῦ Σωτῆρος (6 Αὐγούστου)
Δύο ὁμιλίες τοῦ Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αὐγουστίνου Καντιώτου (ἡ πρώτη εἶναι σὲ pdf)

1. «ΚΑΛΟΝ ΕΣΤΙΝ ΗΜΑΣ ΩΔΕ ΕΙΝΑΙ…»

 *  *  *

2. Η ΦΩΝΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ

«Αὐτοῦ ἀκούετε» (Ματθ. 17,5)

Ἂς ἀνεβοῦμε, ἀδελφοί μου, ἂς ἀνεβοῦμε κ᾿ ἐμεῖς σήμερα στὸ ὄρος Θαβώρ. Ὄχι σωματικῶς, ἀλλὰ ψυχικῶς· ἂς ἀνεβοῦμε νοερῶς, διὰ τῆς πίστεως. Καὶ τότε μὲ τὰ μάτια τῆς πίστεως θὰ δοῦμε τὸν Κύριο ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστό.
Ὡραία εἶνε ἡ ἀνατολὴ τοῦ ἥλιου· ἀλλὰ πιὸ ὡραῖα εἶνε ὅταν ἀνατέλλει στὸν κόσμο ὁ Χριστὸς καὶ φέγγει τὸ γλυκύ του φῶς. Ὡραῖα εἶ­νε τὰ ἀστέρια τοῦ οὐρανοῦ· ἀλλὰ πιὸ ὡραῖα εἶνε τὰ πνευματικὰ ἀστέρια. Καὶ σήμερα κον­τὰ στὸν πνευματικὸ ἥλιο, τὸ Χριστό, παρουσι­άστηκαν πέντε ἄστρα. Τρία ἄστρα εἶνε οἱ μαθηταί· ὁ Πέτρος, ὁ Ἰάκωβος καὶ ὁ Ἰωάννης. Αὐτοὶ οἱ τρεῖς, ὅπως λένε οἱ πατέρες, ἐκπροσωποῦν τὴν στρατευομένη Ἐκκλησία. Τὰ ἄλ­λα δύο ἄστρα εἶνε ὁ Μωυσῆς καὶ ὁ Ἠλίας, ποὺ εἶχαν φύγει πρὶν πολλὰ χρόνια ἀπὸ τὴ ζωή. Ἡ παρουσία τους ἀποδεικνύει, ὅτι ὁ ἄν­θρωπος δὲν πεθαίνει. Ὁ Μωυσῆς εἶχε ζήσει 1.500 χρό­νια, ὁ δὲ Ἠλίας 850 χρόνια πρὸ Χριστοῦ. Καὶ ὅμως βλέπουμε σήμερα στὸ θαῦμα τῆς Μεταμορφώσεως νὰ συνομιλοῦν αὐτοὶ οἱ δύο μὲ τὸν Κύριο. Ὁ Μωυσῆς καὶ ὁ Ἠλίας ἐκ­προσωποῦν τὴν θριαμβεύουσα Ἐκκλησία.
Στρατευομένη καὶ θριαμβεύουσα Ἐκκλησία βρίσκεται ἐπάνω στὴν κορυφὴ τοῦ Θαβώρ. Ἐκεῖ, λέει τὸ εὐαγγέλιο, ἔλαμψε τὸ πρόσωπο τοῦ Κυρίου «ὡς ὁ ἥλιος», καὶ τὰ «ἱμάτια αὐ­τοῦ ἐγένετο λευκὰ ὡς τὸ φῶς» (Ματθ. 17,2). Καὶ μέσα ἀπὸ τὴ νεφέλη τὴ φωτεινή, ποὺ τοὺς ἐπισκίασε, ἀκούστηκε κάποια γνώριμη φωνή. Ἡ φωνή, ποὺ κατὰ τὴ βάπτισι εἶχε ἀκουστῆ στὸν Ἰορδάνη ποταμό, ἐπαναλαμβάνεται τώρα στὸ Θαβώρ· «Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα· αὐτοῦ ἀκούετε» (ἔ.ἀ. 17,5). Εἶνε ἡ φωνὴ τοῦ Θεοῦ Πατρός.
Τί μᾶς συνιστᾷ ἡ φωνὴ αὐτὴ τοῦ Θεοῦ; Νὰ ἔχουμε τὰ αὐτιά μας ἀνοιχτὰ γιὰ νὰ ἀκοῦμε τὸν Χριστό. Διότι ὁ Χριστὸς εἶνε ὄχι ἁπλῶς ἄν­θρωπος, ἀλλὰ Θεός. Εἶνε τὸ ἕνα ἀπὸ τὰ πρόσωπα τῆς ἁγίας Τριάδος.
Ἐφ᾿ ὅσον λοιπὸν ὁ Χριστὸς εἶνε Θεός, πρώ­τη ὑποχρέωσί μας εἶνε νὰ τὸν προσκυνοῦμε. «Δεῦτε προσκυνήσωμεν καὶ προσπέσωμεν Χριστῷ τῷ βασιλεῖ ἡμῶν Θεῷ». Δευτέρα δὲ καὶ σπουδαιοτέρα ὑποχρέωσί μας εἶνε νὰ ἐκ­τελοῦμε στὴ ζωή μας κατὰ γράμμα καὶ νὰ ἐ­φαρμόζουμε ὅλες τὶς ἐντολές του, μικρὲς καὶ μεγάλες.
Κλεῖστε πρὸς στιγμὴν τὰ μάτια σας καὶ φαν­ταστῆτε. Μπορεῖτε νὰ συλλάβετε, τί θὰ ἦταν αὐτὸς ὁ κόσμος, ἐὰν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι στὴ γῆ ἐφάρμοζαν τὴν ἐντολὴ τοῦ οὐρανοῦ «Αὐτοῦ ἀκούετε» (ἔ.ἀ.); Πώ – πώ τί θὰ ἦταν αὐτὸς ὁ κόσμος· παράδεισος θὰ ἦταν!

* * *

«Αὐτοῦ ἀκούετε». Νὰ ἐκτελῆτε ὅ,τι λέει ὁ Χριστός. Ἐὰν γινόταν αὐτό, θὰ ἐκπληρωνόταν ἡ προφητεία ποὺ λέει· «Ἐὰν θελήσετε νὰ μ᾽ ἀκούσετε, θὰ φᾶτε τῆς γῆς τὰ ἀγαθά· ἐὰν ὅ­μως δὲν θελήσετε καὶ δὲν μ᾽ ἀκούσετε, μάχαιρα θὰ σᾶς καταφάῃ» (Ἠσ. 1,19). Ἐὰν ἀκούγαμε τὸ Χριστό, θὰ τρώγαμε, ὅπως λένε, μὲ χρυσᾶ κουτάλια. Τώρα, κόλασι ἔγινε ἡ γῆ. Καὶ ἔγινε κόλασι, γιατὶ στὴν ἐποχή μας οἱ ἄνθρωποι δὲν θέλουν ν᾽ ἀκούσουν τὸ Χριστό.
Μοῦ ἔλεγαν, ὅτι ὡρισμένοι ἀκοῦνε τὸ ῥαδι­όφωνο ὧρες ὁλόκληρες, ἀλλὰ ἂν καμμιὰ φο­ρὰ βάλῃ κανένα κήρυγμα, ἔστω καὶ μικρὸ καὶ σύντομο, ἀμέσως μὲ μανία τὸ κλείνουν. Δὲν θέλουν ν᾿ ἀκούσουν τὴ φωνὴ τοῦ Χριστοῦ, μισοῦν τὴ φωνὴ τοῦ Εὐαγγελίου. Μοιά­ζουν αὐ­τοί, ὅπως λέει ὁ ψαλμῳδός, μὲ κάποιο φαρμα­κερὸ φίδι ποὺ λέγεται ἀσπίς. Ὅταν ὁ ἐπαοιδός, ὁ μάγος, παίζῃ μουσική, ὅλα τὰ φίδια μαζεύονται κοντά του καὶ τιθασεύονται. Ἀρέσκονται στὸ τραγούδι τοῦ θηριοδαμαστοῦ τὰ φίδια· ἀλλὰ ἕνα φίδι δὲν ἀκούει καθόλου. Κλείνει τ᾿ αὐτιά του καὶ φεύγει μακριά. Αὐτὸ τὸ φίδι εἶνε ἡ ἀσπίς. «…Ὡσεὶ ἀσπίδος κωφῆς καὶ βυούσης τὰ ὦτα αὐτῆς» (Ψαλμ. 57,5). Ἀσπίδες εἶνε οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Μισοῦν τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ.
Βρισκόμαστε στὴν ἐποχή, ποὺ προφήτευσε ὁ ἀπόστολος Παῦλος. Οἱ ἄνθρωποι, εἶπε, στοὺς ἐσχάτους καιροὺς θὰ κλείσουν τ᾿ αὐ­τιά τους μὲ βουλοκέρι, γιὰ νὰ μὴν ἀκοῦνε τὴ φωνὴ τῆς ἀληθείας, τὴ φωνὴ τοῦ Θεοῦ, καὶ θ᾿ ἀνοίξουν τ᾿ αὐ­τιά τους στοὺς μύθους, στὴ φω­νὴ τοῦ διαβόλου (βλ. Β΄ Τιμ. 4,4). Τὸ πρωὶ δὲν ἔρχονται στὴν ἐκκλησία. Τὸ βράδι ὅμως, ἑκατομμύρια ἄν­θρωποι, ἀνοίγουν τὶς τηλεοράσεις καὶ τὰ ῥαδιόφωνα, γιὰ νὰ δοῦν καὶ ν᾿ ἀκούσουν ὅλες τὶς βλακεῖες, ὅλες τὶς ἀσχημίες, ὅλα τὰ ἄτοπα καὶ ἁμαρτωλὰ πράγματα.
Ἔχουν κλείσει λοιπὸν οἱ ἄνθρωποι τ᾿ αὐτιά τους στὴ φωνή τοῦ Θεοῦ. Καὶ ὄχι μόνο αὐτό. Μισοῦν καὶ καταδιώκουν τοὺς κήρυκες τοῦ εὐαγγελίου· ἂν ἦταν δυνατόν, νὰ τοὺς ἐξον­τώσουν ὅλους, γιὰ νὰ μὴν ἀκούγεται ἡ φωνὴ τοῦ Χριστοῦ ἐπάνω στὴ γῆ. Σ᾿ αὐτὴ τὴν ἐποχὴ ζοῦμε, ἀγαπητοί μου.

* * *

«Αὐτοῦ ἀκούετε». Μᾶς ἔδωσε αὐτιὰ ὁ Θεός, γιὰ νὰ ἀκοῦμε τὸ λόγο του καὶ νὰ τὸν ἐ­φαρμόζουμε. Ἀλλὰ οἱ ἄνθρωποι στὴν ἐποχή μας ἔγιναν κουφοί, ἀδιάφοροι καὶ ἀναίσθητοι. Κλείνουν τ᾿ αὐτιά τους στὸ Θεό, καὶ τ᾿ ἀνοίγουν στὸν διάβολο.
Ἀλλὰ μέσα σ᾿ αὐτὸ τὸν κόσμο, τῆς ἀπιστίας καὶ διαφθορᾶς, ὑπάρχουν, ναί ὑπάρχουν, καὶ Χριστιανοὶ ποὺ ἀκοῦνε τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ. Εἶ­νε ἄγνωστοι Χριστιανοί. Στὴν Ἀλβανία ἀχούρια ἔκαναν τὶς ἐκκλησιὲς οἱ ἄθεοι, καὶ ἔλυωναν τὶς καμπάνες, καὶ καταδίωκαν τοὺς Χριστιανούς· ἀλλὰ τὴ νύχτα οἱ πιστοὶ κατέβαιναν στὰ ὑπόγεια καὶ προσκυνοῦσαν τὶς εἰκόνες, καὶ τὴν Κυριακὴ ἄνοιγαν τὰ ῥαδιόφωνα ν᾿ ἀ­κούσουν τὴ θεία λειτουργία, καὶ ἔκλαιγαν.
Τώ­ρα ἐμεῖς γίναμε ἀναίσθητοι. Καὶ ἂν ἐκκλη­σιαζώμαστε, τυπικὰ καὶ ἀδιάφορα ἐκκλησιαζόμαστε· χωρὶς αἴσθημα, χωρὶς συγκίνησι, χω­­­ρὶς ἀγάπη καὶ λατρεία πρὸς τὸ Θεό. Ἐνῷ στὶς χῶρες ὅπου καταδιώκεται ὁ χριστιανισμός, ὅ­σοι πηγαίνουν στὴν ἐκκλησία, πηγαίνουν πρα­γματικὰ γιὰ τὸ Θεό. Θὰ ἔρθουν ὅμως χρό­νια καὶ σ᾿ ἐ­μᾶς, ποὺ δὲν θὰ μποροῦμε νὰ πᾶμε στὴν ἐκ­κλησία. Θὰ τιμωρηθοῦμε, γιατὶ περιφρονήσαμε τὰ λόγια τοῦ Θεοῦ.
Τώρα δὲν μᾶς στοιχίζει τίποτε ὁ Χριστός. Διασκέδασι· πᾶμε στὰ πανηγύρια, ἀνεβαίνουμε στὸ βουνό, παίρνουμε καθαρὸ ἀέρα, ἀ­γναν­τεύουμε τὰ πελάγη. Αὐτὸς εἶνε ὁ ἀκίνδυνος χριστιανισμός. Ἀλλὰ ἔρχονται ἡμέρες, ποὺ τὸ νὰ εἶνε κανεὶς Χριστιανὸς θὰ στοιχίζῃ πάρα πολύ· καὶ τότε θὰ φανοῦν οἱ πραγματικοὶ Χριστιανοί.

* * *

«Αὐτοῦ ἀκούετε». Ποιός λοιπὸν ἔχει αὐτὶ γιὰ ν᾿ ἀκούσῃ; Ἕνας ποὺ εἶνε κουφός, ὅ,τι μουσικὴ καὶ νὰ τοῦ παίξῃς, Μπετόβεν νὰ παί­ξῃς, δὲν καταλαβαίνει καὶ δὲν αἰσθάνεται τίποτε. Ὅπως λοιπὸν ὁ κουφὸς δὲν εἶνε εἰς θέσιν ν᾿ ἀκούσῃ καὶ νὰ καταλάβῃ τίποτε κι ἀπὸ τὴν πιὸ ὡραία μουσικὴ κι ἀπὸ τὸ καλύτερο βιολί, ἔτσι καὶ οἱ ἄνθρωποι σήμερα εἶνε κουφοὶ καὶ ἀδιάφοροι καὶ ἀναίσθητοι.
«Μακάριοι οἱ ἀκούοντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ» (Λουκ. 11,28). Ὑπάρχουν τέτοιοι ἄνθρωποι; Ὑπάρ­χουν. Καὶ ἄντρες καὶ γυναῖκες, καὶ παιδιὰ καὶ γέροι, καὶ ἀγράμματοι καὶ ἐγγράμματοι καὶ ἐ­πιστήμονες. Λίγοι εἶνε, ὅμως ὑπάρχουν. Ἀλλὰ ἡ μικρὴ αὐτὴ ἡ μειοψηφία δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἀπογοητεύῃ.
Θὰ ἔρθῃ ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποία μὲ βρον­τὲς καὶ ἀστραπὲς θ᾿ ἀνοίξουν τ᾿ αὐτιὰ τῆς ἀν­θρωπότητος. Ὅταν θὰ πέφτουν κεραυνοὶ κι ἀστροπελέκια, θ᾿ ἀνοίξουν τ᾿ αὐτιά· τότε ὅ­μως θὰ εἶνε ἀργά. Τώρα δὲν ἀκοῦνε, ὅπως δὲν ἄκουγαν καὶ στὴν ἐποχὴ τοῦ Νῶε. Κανείς δὲν ἄκουγε τὸ Νῶε. Τὸν κορόϊδευαν. Ὅταν ὅμως ἄνοιξαν οἱ καταρράκτες τοῦ οὐρανοῦ καὶ πλημμύρησε ἡ γῆ, τότε ἄνοιξαν τὰ μάτια τους καὶ τ᾿ αὐτιά τους· ἀλλὰ ἦταν ἀργά. Θ᾿ ἀ­νοίξουν λοιπὸν τ᾿ αὐτιὰ τῆς ἀνθρωπότητος ὅ­ταν θ᾿ ἀκούσουν τὶς βροντὲς καὶ τὶς ἀστρα­πὲς καὶ τὴ φοβερὴ καταστροφὴ τοῦ κόσμου, τότε ποὺ θὰ λαλήσῃ ὁ Θεός. Ἀλλὰ τί τὸ ὄφελος; Τότε δὲν θὰ ἔχῃ καμμία ἀξία.
Σήμερα λοιπόν, ποὺ ἑορτάζουμε τὴ Μεταμόρφωσι τοῦ Σωτῆρος, ἂς παρακαλέσουμε τὸ Θεό, ν᾿ ἀνοίξη τ᾿ αὐτιὰ τῆς ἀνθρωπότητος, ν᾿ ἀνοίξῃ τ᾿ αὐτιά μας, γιὰ νὰ ἀκούσουμε τὰ λόγια τοῦ Χριστοῦ, νὰ τὰ ἐφαρμόσουμε μικροὶ καὶ μεγάλοι. Κι ὅταν τὰ ἐφαρμόσουμε, τότε θὰ εἴμαστε ἄξιοι μακαρισμοῦ. Γιατὶ εἶπε ὁ Κύριος «Μακάριοι», καλότυχοι, – ποιοί; Ὄχι οἱ πλούσιοι, ἀλλὰ «οἱ ἀκούοντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ καὶ φυλάσσοντες αὐτόν» (Λουκ. 11,28).
Εἴθε μεταξὺ τῶν ἐκλεκτῶν τῆς εὐλογημένης αὐτῆς μερίδος, ἐκείνων ποὺ ἀκοῦνε τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ καὶ τὸν ἐφαρμόζουν, νὰ εἶστε κ᾿ ἐσεῖς ὅλοι, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, ποὺ ἀ­κοῦτε καὶ διαβάζετε τὰ λόγια αὐτά.

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία, ἡ ὁποία ἔγινε στὸν ἱ. ναὸ Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος Ὑψώματος 1020 Φλωρίνης τὴν 6-8-1977.

ΑΓΙΟΣ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Ο ΝΟΤΑΡΑΣ

ΑΓΙΟΣ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Ο ΝΟΤΑΡΑΣ Ο θαυματουργός άγιος των Μύλων Σάμου

Στο νοτιοανατολικό τμήμα του ακριτικού αιγαιοπελαγίτικου νησιού της Σάμου με τις απαράμιλλες φυσικές ομορφιές και την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά βρίσκεται το ιστορικό και γραφικό χωριό Μύλοι ανάμεσα σε φημισμένους πορτοκαλεώνες και πυκνούς ελαιώνες. Το μικρό αυτό χωριό της Σάμου, το οποίο κτίσθηκε κατά τον 16ο αιώνα στη διάρκεια του επαναποικισμού από τους πρώτους εποικιστές που ήρθαν από την Πάτμο μαζί με τον Νικόλαο Σαρακίνη και που για μεγάλο χρονικό διάστημα ήταν η πρωτεύουσα του νησιού, συνδέθηκε στη μακραίωνη ιστορική του πορεία και παράδοση με τον Άγιο Μακάριο τον Νοταρά Αρχιεπίσκοπο Κορίνθου (1731 – 1805), τον ακλινή και αμετακίνητο στην ορθόδοξη πίστη και την εκκλησιαστική παράδοση ευκλεή ιεράρχη και θεοφόρο ασκητή, ο οποίος αναδείχθηκε Γενάρχης του Φιλοκαλισμού, ένθερμος αλείπτης νεομαρτύρων, πολύτιμος συγγραφέας και θαυματουργός άγιος. 

Ο Άγιος Μακάριος, ο εκλεκτός αυτός γόνος της παλαιάς αρχοντικής οικογένειας των Νοταράδων από τα Τρίκαλα Κορινθίας, μετά την αυθαίρετη εκθρόνισή του από τον μητροπολιτικό θρόνο της Αποστολικής Εκκλησίας της Κορίνθου το 1768 εξαιτίας της κήρυξης του ρωσοτουρκικού πολέμου, επισκέφθηκε τη Ζάκυνθο, την Κεφαλληνία, την Ύδρα, την Πάτμο, τους Λειψούς και την Ικαρία, όπου συνέδραμε τον Όσιο Νήφωνα τον Χίο (1736-1809) στην ανέγερση και αποπεράτωση της παλαιφάτου Ιεράς Μονής Ευαγγελισμού Θεοτόκου στην τοποθεσία Λευκάδα του Αγίου Κηρύκου. Μετά την παραμονή του στο Άγιον Όρος, όπου κατέστη αρχηγέτης του πνευματικού κινήματος των Κολλυβάδων, της περίφημης φιλοκαλικής αναγέννησης, μαζί με τον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη (1749-1809) και τον Άγιο Αθανάσιο τον Πάριο (1721-1813), υποστηρίζοντας με ένθερμο ζήλο τον αναστάσιμο χαρακτήρα της Κυριακής και την ανάγκη για ανακαίνιση της λατρευτικής ζωής της Εκκλησίας και την επιστροφή στην αρχαία εκκλησιαστική παράδοση, διήλθε μετά τα μέσα του 18ου αιώνα κατά τη μετάβασή του προς τη Χίο και την Πάτμο από το ιστορικό και εύανδρο νησί της Σάμου. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται και από τον Σάμιο ιερομόναχο Ισίδωρο Κυριακόπουλο (1819-1882), ο οποίος στη συνταχθείσα υπ’ αυτού Ακολουθία των Χαιρετισμών του Αγίου κάνει σχετική αναφορά: «Ὄρος σύ τό τοῦ Ἄθω καταλείψας, τρισμάκαρ, μετέβης πρός τήν Χίον καί Πάτμον· καί τήν Σάμον ἐν παρόδῳ ἰδών,… Χαῖρε, δι’ὅν καί ἡ Σάμος τιμᾶται·». Φτάνοντας στο νησί της Σάμου αναζήτησε κατάλληλο τόπο για προσευχή και άσκηση. Έτσι εγκαταστάθηκε σε ήσυχη και απομονωμένη τοποθεσία πλησίον του χωριού Μύλοι, ακτινοβολώντας με τη φιλόθεη βιοτή και την αγιαστική του χάρη. 

Η σύντομη, αλλά φωταυγής διέλευση και παραμονή του θεοφόρου ασκητού και χαρισματικού επισκόπου της Κορίνθου, Αγίου Μακαρίου του Νοταρά, από την περιοχή των Μύλων Σάμου οδήγησε στην τιμή του στο ιστορικό αυτό χωριό του νησιού ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα, δηλαδή μόλις λίγα χρόνια μετά την οσιακή του κοίμηση στο μυροβόλο και αγιοτόκο νησί της Χίου στις 17 Απριλίου του 1805. Ενδεικτικό είναι μάλιστα το γεγονός, ότι ο Άγιος Μακάριος κατέστη ιδιαίτερα λαοφιλής στους Μύλους Σάμου, δεδομένου ότι μεταξύ των ετών 1820 -1825 ανεγέρθηκε από τον μοναχό Κωνστάντιο που ήταν πνευματικό τέκνο του Αγίου, ιερός ναός επ’ ονόματί του. Πρόκειται για τον δεύτερο παλαιότερο ναό του Αγίου στον ελλαδικό χώρο, αφού ο πρώτος ναός ανεγέρθηκε το 1815 από τον ίδιο μοναχό Κωνστάντιο σύμφωνα με τη σωζόμενη σχετική επιγραφή στο χωριό Ελάτα της Χίου. Το ιστορικό εκκλησάκι του Αγίου Μακαρίου, κτισμένο σε θελκτική εξοχική τοποθεσία και σε μικρή απόσταση από το χωριό Μύλοι της Σάμου, αποτελεί μέχρι σήμερα σημείο ευλαβικής αναφοράς και προσκύνησης για τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής, ενώ έχει μεγάλη θαυματουργική παράδοση, αφού μέχρι και τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα υπήρχε στον ναό το θαυματουργό αγίασμα του Αγίου. Έτσι ο «θεραπεύων πᾶσαν νόσον» Άγιος Μακάριος ο Νοταράς καθιερώθηκε στη θρησκευτική συνείδηση του ευσεβούς σαμιακού λαού ως ο κατ’ εξοχήν τιμώμενος άγιος του ιστορικού χωριού των Μύλων Σάμου. Παράλληλα καθιερώθηκε από παλαιοτάτων χρόνων να εορτάζεται με πανσαμιακή συμμετοχή πανηγυρικά η μνήμη του στις 16 Μαΐου, η δε ετήσια αυτή πανήγυρη προς τιμήν του να αποτελεί μέχρι σήμερα το μεγαλύτερο θρησκευτικό γεγονός του χωριού, στο οποίο συμμετέχουν πολυάριθμοι πιστοί από ολόκληρο το νησί. Ο πανηγυρικός εορτασμός της μνήμης του Αγίου, ο οποίος λαμβάνει χώρα στον ενοριακό ναό του Αγίου Χαραλάμπους Μύλων το διήμερο 15-16 Μαΐου περιλαμβάνει την τέλεση του Πανηγυρικού Αρχιερατικού Εσπερινού την παραμονή της εορτής, ενώ ανήμερα της 16ης Μαΐου και μετά το πέρας της Πανηγυρικής Αρχιερατικής Θείας Λειτουργίας επακολουθεί η λιτανεία της εφέστιας εικόνος του θαυματουργού Αγίου, η οποία συγκαταλέγεται στις παλαιότερες εικόνες του, αφού το ασημένιο πουκάμισό της φέρει την επιγραφή «KONCTATIΩΝ KΩSANTIO ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΥ 1822». Μετά τη λιτανεία διανέμεται στους πολυπληθείς προσκυνητές το παραδοσιακό σαμιακό εορταστικό φαγητό στις πανηγύρεις των ναών που φέρει την προσωνυμία «γιορτή» ή «κισκέκι». Τα παλαιότερα χρόνια η θρησκευτική πανήγυρη του Αγίου Μακαρίου του Νοταρά στους Μύλους Σάμου συνοδευόταν και με τριήμερο λαϊκό παραδοσιακό γλέντι. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι όσοι αντιμετώπιζαν προβλήματα υγείας ή έπασχαν από σοβαρή ασθένεια, τελούσαν Θεία Λειτουργία στο ιστορικό εκκλησάκι του Αγίου, επικαλούμενοι τη θαυματουργική του μεσιτεία. Άλλωστε αναρίθμητα είναι τα θαύματα, τα οποία διηγούνται οι ευσεβείς κάτοικοι των Μύλων και των χωριών της ευρύτερης περιοχής, αφού ο Άγιος Μακάριος, του οποίου «τά ὀστᾶ μετά θάνατον ἐτίμησεν ὁ Θεός εὐωδίᾳ καί θαύμασι πλείστοις», προσφέρει πλούσια την ευλογία και τη θαυματουργική του χάρη σ’ αυτούς που τον επικαλούνται με πίστη και ευλάβεια. 

Προς απόδειξη της θαυματουργικής χάριτος του Αγίου εξιστορούνται παρακάτω μερικά από τα πολυάριθμα θαύματα που τέλεσε ο τιμώμενος στους Μύλους Σάμου θεοφόρος ασκητής και ευκλεής επίσκοπος της Κορίνθου Άγιος Μακάριος ο Νοταράς. Η κόρη της Αναστασίας Βακεντή από την ιστορική κωμόπολη της Χώρας Σάμου ήταν βαριά άρρωστη και επειδή η υγεία της χειροτέρευε ολοένα και περισσότερο, έστρεψαν η μητέρα και η θεία της τις ελπίδες τους στον Θεό και τους αγίους. Όλη τη νύχτα παρακαλούσαν οι δυο γυναίκες τους αγίους να θεραπεύσουν την άρρωστη κοπέλα. Ξαφνικά άκουσαν βήματα από βαριά παπούτσια στη σκάλα, που οδηγεί στην ταράτσα του σπιτιού. Άνοιξαν την πόρτα για να δουν ποιος ήρθε, αλλά δεν βρήκαν κανένα έξω από το σπίτι. Στη συνέχεια ανέβηκαν τη σκάλα, αλλά και πάλι δεν είδαν κανένα. Μετά από το απρόσμενο αυτό συμβάν, πήγαν και κοιμήθηκαν. Κατά τη διάρκεια της νύχτας η άρρωστη κόρη είδε στον ύπνο της, ότι ήταν στην ταράτσα του σπιτιού της θείας της και έβλεπε πάρα πολύ κόσμο να πηγαίνει προς τους Μύλους. Αυτή η κοσμοσυρροή εντυπωσίασε την κοπέλα και την έκανε να απορήσει. Φώναξε λοιπόν σε μία γυναίκα και τη ρώτησε, πού πηγαίνει όλος αυτός ο κόσμος. Η γυναίκα τότε απάντησε, ότι ο κόσμος πηγαίνει στον Άγιο Μακάριο, ο οποίος περιμένει και την άρρωστη κοπέλα να πάει εκεί. Όταν το πρωί η άρρωστη κόρη ξύπνησε και σηκώθηκε από το κρεβάτι, ήταν εντελώς υγιής. Για να ευχαριστήσει μάλιστα τον θαυματουργό Άγιο Μακάριο, πήγε στο εκκλησάκι του Αγίου και άναψε μία λαμπάδα. 

Ένα άλλο θαύμα του Αγίου έμεινε στην προφορική παράδοση των Μύλων σύμφωνα με τη διήγηση του αειμνήστου πλέον Χαραλάμπους Πυργιώτη, ο οποίος είχε κτήμα πλησίον του ναού του Αγίου Μακαρίου. Μία ημέρα λοιπόν ξεκίνησε να ανοίξει πηγάδι, έχοντας μαζί του δύο εργάτες, τον Νικόλαο Πυργιώτη και τον Σταύρο Μαλαγάρη, οι οποίοι έσκαβαν, ενώ ο ίδιος τραβούσε το χώμα. Έφτασε όμως η στιγμή που θα ολοκληρωνόταν το έργο. Έτσι την τελευταία ημέρα πήγαν το πρωί για να καθαρίσουν το πηγάδι και να τελειώσουν τη δουλειά. Φτάνοντας όμως στο πηγάδι, άκουσαν ξαφνικά ψαλμωδίες από τον ναό του Αγίου Μακαρίου, ο οποίος φεγγοβολούσε ανεξήγητα. Τότε ο αείμνηστος Χαράλαμπος τους πρότεινε παρόλο που δεν ήταν κατάλληλα ενδεδυμένοι, να πάνε πρώτα στον Άγιο Μακάριο να προσκυνήσουν, αφού τελείτο Θεία Λειτουργία και κατόπιν να πάνε να ολοκληρώσουν τη δουλειά τους στο πηγάδι. Μόλις όμως έφτασαν στον ναό του Αγίου, διαπίστωσαν προς μεγάλη τους έκπληξη ότι ούτε ιερέας υπήρχε εντός του ναού ούτε κόσμος. Παρόλα αυτά προσκύνησαν με ευλάβεια και στη συνέχεια αναχώρησαν για το κτήμα, όπου θα συνέχιζαν τη δουλειά τους. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή ακούσθηκε μία τρομακτική βοή σαν να γινόταν ένας φοβερός σεισμός. Το γεγονός αυτό τους φόβισε τόσο πολύ, ώστε τρομοκρατημένοι δεν μπορούσαν και δεν ήξεραν τι να κάνουν. Όταν συνήλθαν από το συνταρακτικό αυτό συμβάν, πήγαν στο πηγάδι, όπου διαπίστωσαν έκπληκτοι ότι είχε βυθιστεί. Αυτό σημαίνει ότι εάν είχαν πάει νωρίτερα για να το καθαρίσουν, τότε θα είχαν βρει σίγουρα ακαριαίο θάνατο. Μ’ αυτόν τον τρόπο ο Άγιος Μακάριος τους προστάτευσε και τους έσωσε τη ζωή, αφού την ώρα του απρόσμενου και τρομακτικού συμβάντος αυτοί βρίσκονταν στον ναό του θαυματουργού Αγίου. Έκτοτε και οι τρεις έτρεφαν μεγάλη ευγνωμοσύνη και ευλάβεια στον Άγιο και κάθε χρόνο προσέρχονταν στον εορτασμό της μνήμης του, προσφέροντας προς τιμήν του άρτους και συμβάλλοντας σε ό,τι άλλο χρειαζόταν το ετήσιο πανηγύρι των Μύλων. 

Ένα άλλο θαύμα είχε βιώσει η αείμνηστος πλέον Βασιλική Ασημιάδη, η οποία είχε σοβαρά και χρόνια προβλήματα με τα νεφρά της. Η κατάστασή της ήταν εξαιρετικά κρίσιμη. Γι’ αυτό κρίθηκε απαραίτητη η μετάβασή της στην Αθήνα και η εισαγωγή της σε νοσοκομείο, όπου μετά από τις σχετικές εξετάσεις οι γιατροί αποφάσισαν ότι πρέπει να της αφαιρέσουν το ένα νεφρό. Μέσα στους φρικτούς της πόνους παρακαλούσε καθημερινά τον Άγιο Μακάριο να τη θεραπεύσει και να δώσει λύση στο χρόνιο και οξύτατο πρόβλημα της υγείας της. Και ενώ όλα ήταν έτοιμα για την εγχείρησή της, παρουσιάσθηκε ο Άγιος στον ύπνο της τη νύχτα και της είπε να μην φοβάται, αφού το νεφρό της είναι εντελώς υγιές. Την επόμενη ημέρα δήλωσε στους γιατρούς ότι δεν έχει πλέον πόνους και δεν χρειάζεται να χειρουργηθεί, διότι τη θεράπευσε ο Άγιος Μακάριος. Στο άκουσμα αυτών των λόγων οι γιατροί έμειναν άναυδοι και προβληματισμένοι, αλλά όταν την υπέβαλαν εκ νέου σε ιατρικές εξετάσεις, διαπίστωσαν με μεγάλη έκπληξη ότι ήταν εντελώς υγιής και δεν αντιμετώπιζε κανένα απολύτως πρόβλημα. Ενδεικτικό είναι μάλιστα το γεγονός ότι την ίδια ημέρα βγήκε από το νοσοκομείο, ενώ από εκείνη τη στιγμή έζησε για 47 ακόμη χρόνια μέχρι και την ηλικία των 94 ετών, όταν απεβίωσε. 

Αποδέκτης της θαυματουργικής χάριτος του Αγίου Μακαρίου υπήρξε όμως και ο ίδιος ο εφημέριος των Μύλων, π. Βασίλειος Βακράς, ο οποίος διακονεί με ευλάβεια και φόβο Θεού την ενορία του χωριού από το 1974 μέχρι και σήμερα. Το 2006 του εμφανίσθηκε μεγάλο πρόβλημα στον πνεύμονα και κρίθηκε απαραίτητη η μεταφορά και εισαγωγή του σε αθηναϊκό νοσοκομείο. Προτού αναχωρήσει από τη Σάμο, λειτούργησε στο εκκλησάκι του Αγίου Μακαρίου και παρακάλεσε τον θαυματουργό και προστάτη του άγιο να τον βοηθήσει στο οξύ πρόβλημα υγείας που αντιμετώπιζε. Στις 3 Μαρτίου 2006 εισήχθη με συνοδεία γιατρού στο νοσοκομείο «Σωτηρία» για να γίνει η εγχείρηση στον πνεύμονα. Την επόμενη ημέρα χειρουργήθηκε από τον ιατρό κ. Γεώργιο Χαμαλάκη, διευθυντή της θωρακοχειρουργικής κλινικής του νοσοκομείου. Μετά την εγχείρηση οι πόνοι ήταν αφόρητοι και ο π. Βασίλειος παρακαλούσε τον Άγιο να τον απαλλάξει από την οδυνηρή αυτή κατάσταση. Ο ιατρός τον ενθάρρυνε ότι η κατάσταση της υγείας του βελτιώνεται διαρκώς και ότι σε δέκα περίπου ημέρες θα βγει από το νοσοκομείο. Όμως μια ημέρα ενώπιον του ιερέα παρουσιάσθηκε ο Άγιος Μακάριος με ιλαρό πρόσωπο, κρατώντας μάλιστα και το καλογερικό του μπαστούνι. Απευθυνόμενος ο Άγιος στον ιερέα τον ρώτησε γιατί βρίσκεται ακόμη στο νοσοκομείο και δεν πηγαίνει στην ενορία του στους Μύλους. Την επομένη ημέρα ο χειρουργηθείς στον πνεύμονα π. Βασίλειος πήρε εξιτήριο από το νοσοκομείο, ενώ μέχρι σήμερα είναι βέβαιος και πεπεισμένος ότι ο θαυματουργός Άγιος Μακάριος δεν τον επισκέφθηκε στον ύπνο του, αλλά εμφανίσθηκε μπροστά του ολοζώντανος. Ερωτηθείς μάλιστα ο αδελφός του ιερέα, εάν είδε ή αντιλήφθηκε κάτι, του ομολόγησε ότι άκουσε τον π. Βασίλειο να συνομιλεί έχοντας στραμμένο το βλέμμα δίπλα του. 

Αλλά τα θαύματα του Αγίου, όπως τα διέσωσε η προφορική παράδοση των κατοίκων του ιστορικού χωριού των Μύλων Σάμου, δεν σταματούν εδώ. Ο Άγιος Μακάριος ο Νοταράς θα συνεχίσει προς δόξαν Θεού να παρέχει πλούσια την αγιαστική και θαυματουργική του χάρη σ’ αυτούς, οι οποίοι θα τον τιμούν με την πρέπουσα ευλάβεια και θα ζητούν τις πρεσβείες του στα ποικίλα προβλήματα και αδιέξοδα της σημερινής πνευματικά αλλοτριωμένης εποχής μας. 

Αριστείδης Γ. Θεοδωρόπουλος

Εκπαιδευτικός

Βιβλιογραφία

• Θεοδωροπούλου Αριστείδου Γ., Άγιος Μακάριος Μύλων –Ένα ιστορικό εκκλησάκι της Σάμου με θαυματουργική παράδοση, Εφημερίδα «Σαμιακόν Βήμα», αρ. φυλ. 3830, Σάμος 28-05-2012 /http://syndesmosklchi.blogspot.com 
• Θεοδωροπούλου Αριστείδου Γ., O Άγιος Μακάριος o Νοταράς και η τιμή του στη Σάμο και την Ικαρία, Εφημερίδα «Ο Εκκλησιολόγος», αρ. φυλ. 310, Πάτρα 27-04-2013 /http://syndesmosklchi.blogspot.com

Εικόνες

[1] Φορητή εικόνα του  Αγίου Μακαρίου του Νοταρά  στον ομώνυμο Ιερό Ναό των Μύλων Σάμου.

[2] Η εφέστια θαυματουργή εικόνα του Αγίου Μακαρίου στο χωριό Μύλοι Σάμου. Φυλάσσεται στον Ιερό Ενοριακό Ναό Αγίου Χαραλάμπους Μύλων και λιτανεύεται στις 16 Μαΐου, ημέρα του πανηγυρικού εορτασμού της μνήμης του Αγίου Μακαρίου στους Μύλους Σάμου.

[3] Το θαυμάσιο ασημένιο πουκάμισο της εφέστιας εικόνας του Αγίου Μακαρίου στους Μύλους Σάμου. Χρονολογείται από το 1822, γεγονός που συγκαταλέγει την εικόνα ως μία από τις παλαιότερες που ιστορήθηκαν προς τιμήν του θαυματουργού Αγίου.

[4] Ο ιστορικός Ιερός Ναός του Αγίου Μακαρίου Μύλων Σάμου ανεγέρθηκε μεταξύ των ετών 1820-1825 από τον μοναχό Κωνστάντιο, πνευματικό τέκνο του Αγίου Μακαρίου.

[5] Ο Άγιος Μακάριος ο Νοταράς τιμάται στη Σάμο με ομώνυμο ναό στην περιοχή του χωριού Μύλοι, όπου σύμφωνα με την τοπική παράδοση ο Άγιος πέρασε και διέμεινε τον 18ο αιώνα.

[6] Ο Άγιος Μακάριος Μύλων είναι ένα ιστορικό εκκλησάκι της Σάμου με μεγάλη θαυματουργική παράδοση.

[7] Άποψη του ιστορικού Ιερού Ναού Αγίου Μακαρίου του Νοταρά στους Μύλους Σάμου.

[8] Άποψη από το εσωτερικό του Ιερού Ναού Αγίου Μακαρίου Μύλων Σάμου.

[9] Παλαιά εικόνα του Αγίου Μακαρίου του Νοταρά στο δωδεκάορτο του ξυλόγλυπτου τέμπλου του Ιερού Ναού Αγίας Πελαγίας Μεσαίου Καρλοβάσου Σάμου.

Επιτρέπεται η αναδημοσίευση με την προϋπόθεση της αναφοράς του συγγραφέα και του ιστολογίου πρώτης δημοσίευσης: http://kallimasia.blogspot.gr/

Σάββατο, 16 Απριλίου 2016  [ http://syndesmosklchi.blogspot.gr/2016/04/blog-post_16.html#more ].

Παναγιώτη Τσαγκάρη,Γενικού Γραμματέα της ΠΕΘ [ 5 Αυγούστου 2016 ]

Η αλήθεια είναι… Έωλα και σαθρά τα επιχειρήματα - προφάσεις του ιδεολογικού πολέμου του Υπουργείου Παιδείας κατά του μαθήματος των Θρησκευτικών

Η αλήθεια είναι…

Έωλα και σαθρά τα επιχειρήματα - προφάσεις

του ιδεολογικού πολέμου του Υπουργείου Παιδείας κατά του μαθήματος των Θρησκευτικών

Παναγιώτη Τσαγκάρη,Γενικού Γραμματέα της ΠΕΘ

Ας ξεκαθαρίσουμε ορισμένες λανθασμένες ερμηνείες και παρερμηνείες που υπάρχουν γύρω από το μάθημα των Θρησκευτικών.

1. Είναι απόλυτα λάθος η αφοριστική διατύπωση ότι το παρόν μάθημα των Θρησκευτικών είναι «κατηχητικό».

Η αλήθεια είναι ότι είναι κατά βάση Ορθόδοξη Χριστιανική Αγωγή με επιπρόσθετες ενότητες και στοιχεία από τις χριστιανικές ομολογίες και τις θρησκείες σε κάθε βιβλίο κάθε σχολικής τάξης (στη Β΄ Λυκείου το μάθημα είναι καθαρά θρησκειολογικό).

2. Είναι απόλυτα λάθος η συμπερασματική διαπίστωση ότι το μάθημα των Θρησκευτικών που διδάσκεται τόσα χρόνια σε όλες σχεδόν τις τάξεις του ελληνικού σχολείου, δεν έχει αποτελέσματα επειδή δεν πετυχαίνει να κάνει τους μαθητές χριστιανούς, διότι η αλήθεια είναι ότι:

α) Ο στόχος του μαθήματος είναι να προσφέρει πνευματικούς προβληματισμούς ως προς τις δυνατότητες που έχει η χριστιανική πίστη να ανακαινίζει και να εντάσσει τη ζωή στο πλαίσιο της αγάπης και δι΄ αυτής στην προοπτική της αιωνιότητας. Αν κάποιοι (πολλοί ή λίγοι) μαθητές/τριες υιοθετήσουν την εν Χριστώ ζωή, τώρα ή αργότερα, εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και όχι μόνον από τη διδασκαλία του μαθήματος.

β) Ακριβώς, επειδή δεν είναι «κατηχητικό» μάθημα και δεν έχει στόχο να επιβάλλει σε κανέναν τίποτε,  απευθύνεται στην ελευθερία του μαθητή/τριας και δεν είναι δυνατό, όπως και σε κάθε άλλο μάθημα, να υπολογίζει ή να μετρά κανείς τα αποτελέσματα, εξετάζοντας με εντελώς εξωτερικά και ηθικιστικά κριτήρια το αν και κατά πόσον γίνονται οι μαθητές χριστιανοί. Το μάθημα έχει πνευματικό χαρακτήρα, το δε θέμα της οντολογικής βελτίωσης του/της μαθητή/τριας είναι εντελώς πνευματικό και ποιοτικό και επομένως δεν χωράνε ποσοτικές μεζούρες και επιφανειακά κριτήρια αποτελεσματικότητας, όπως αυτά που χρησιμοποιούν όσοι επικαλούνται αυτήν την αιτιολογία για να δυσφημίσουν το μάθημα.

γ) Ως  ένα  μάθημα του ελληνικού σχολείου, το μάθημα των Θρησκευτικών πετυχαίνει ό, τι… και τα άλλα μαθήματα (τα Αρχαία, η Γλωσσική διδασκαλία, η Κοινωνιολογία, η Αγωγή του Πολίτη, η Ιστορία, η Γεωγραφία, κ.ά.)! Αυτό, επομένως, είναι ένα γενικότερο πρόβλημα που αφορά τον τρόπο και τη φιλοσοφία που μαθαίνουν στο σχολείο τα παιδιά. Μήπως, αν δεν μαθαίνουν οι μαθητές/τριες ορθογραφία ή συντακτικό ή ιστορία δεν ευθύνεται το περιεχόμενο των μαθημάτων αυτών, όσο μάλλον η παιδαγωγική και διδακτική μεθοδολογία τους και οι διδάσκοντές τους και μήπως σε αυτήν την κατεύθυνση θα έπρεπε να εστιάσουμε την προσοχή μας και στο μάθημα των Θρησκευτικών και όχι στο περιεχόμενό του;

3.  Είναι απόλυτα λάθος η τοποθέτηση ότι το παρόν μάθημα των Θρησκευτικών πρέπει να αλλάξει, διότι η ελληνική κοινωνία είναι πλέον κατά βάση πολυπολιτισμική.

Η αλήθεια είναι ότι η κοινωνία δεν έχει γίνει ούτε θα γίνει πολυπολιτισμική επειδή υπάρχουν εντός της κάποιοι μετανάστες. Αυτός ο λανθασμένος ορισμός της πολυπολιτισμικότητας απέτυχε. Είναι επίσης, αλήθεια ότι μέχρι στιγμής ένας και μοναδικός και κυρίαρχος πολιτισμός υπάρχει στην Ελλάδα, ο ελληνορθόδοξος (ας μας υποδείξουν όσοι ισχυρίζονται το αντίθετο, ποιους άλλους πολιτισμούς συναντούν εκείνοι στον ελλαδικό χώρο). Είναι αλήθεια ακόμη, ότι σχεδόν όλοι οι μετανάστες – λαθρομετανάστες – πρόσφυγες και λοιποί αλλοεθνείς και αλλόδοξοι μαθητές που ζουν στη χώρα μας, δέχονται και επιζητούν, με χαρά και πραγματική δίψα, να σπουδάσουν τον πολιτισμός μας. Δεν θα επέλεγαν εξάλλου τη χώρα μας με το συγκεκριμένο πολιτισμικό της επίπεδο, αν είχαν κάτι καλύτερο να διαλέξουν. Επέλεξαν να έρθουν στην Ελλάδα και όχι να εγκατασταθούν για παράδειγμα στις ομόδοξές τους πλούσιες μάλιστα χώρες της Αραβικής χερσονήσου.

4. Είναι απόλυτα λάθος η συλλογιστική ότι η ελληνική κοινωνία έχει παγκοσμιοποιηθεί και, συνεπώς, έχει γίνει άθρησκη, λαϊκή, κοσμική και άθεη, οπότε, κατ΄ επέκταση, και το μάθημα των Θρησκευτικών δεν έχει χώρο στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, διότι η αλήθεια είναι ότι:

α) Ενώ πράγματι η ελληνική κοινωνία και η νεολαία της ειδικότερα, έχει δεχθεί και δέχεται μια αρκετά μεγάλης έκτασης επίδραση από τον εξαμερικανοποιημένο -  παγκοσμιοποιημένο τρόπο ζωής (εξαιτίας του διαδικτύου, των πολυμέσων, των ΜΜΕ και γενικότερα της ευμάρειας που προσφέρει η εποχή μας και της διευκόλυνσης των επικοινωνιών μεταξύ ανθρώπων και λαών), τελικά, όμως η επίδραση αυτή δεν έχει καταφέρει να αλλοιώσει και να αλλάξει το DNA, τον υπαρκτικό πυρήνα του Έλληνα, ούτε τον ελληνικό τρόπο ζωής, στοιχεία που συνεχίζουν να  είναι άρρηκτα δεμένα με αυτό που καλούμε ελληνορθόδοξη παράδοση, την οποία το μάθημα των Θρησκευτικών στο σχολείο, έρχεται για να την αναδείξει και να τονίσει την ιδιαιτερότητα και το νόημά της για μια αληθινή ανθρώπινη και θεανθρώπινη ζωή. 

β) Υπάρχουν, βέβαια, όπως προαναφέραμε και αλλόδοξοι και άθεοι στη χώρα μας οι οποίοι όμως, οφείλουν να συμβιώσουν δημοκρατικά με τη βούληση της πλειονοψηφίας των πολιτών της χώρας όπου επέλεξαν να ζουν και τελικά να σέβονται τις συνταγματικές επιταγές της ελληνικής πολιτείας, οι οποίες υπάρχουν ακριβώς για να ορίζουν τις συντεταγμένες διαβίωσης μιας ευνομούμενης κοινωνίας  - πολιτείας και όχι να προσπαθούν να επιβάλλουν αυταρχικά, με διάφορα αντιδημοκρατικά μέσα τις αρχές τους στη συντριπτική πλειονοψηφία των ορθοδόξων.

5. Είναι απόλυτα λάθος η άποψη ότι δεν είναι δυνατόν με το νόμο να υποχρεώσουμε τα παιδιά να μάθουν την Ορθόδοξη Πίστη, διότι η αλήθεια είναι ότι:

α) Όλοι οφείλουν να σέβονται το Σύνταγμα και τους νόμους, διαφορετικά, όταν ο καθένας ενεργεί κατά το δοκούν και κατά το συμφέρον του ή την ιδεολογία του, η ευνομούμενη πολιτεία μετατρέπεται σε αναρχική και εμπόλεμη ακολασία, με αποτέλεσμα ο βίος των πολιτών να γίνεται επισφαλής, ταραγμένος και ανήσυχος, με ότι αυτό, τελικά, μπορεί να συνεπάγεται γι΄ αυτή την πολιτεία και τους πολίτες της.

β) Είναι επίσης, αλήθεια ότι με την επίκληση των συνταγματικών επιταγών δεν υποχρεώνουμε τα παιδιά να αποδεχθούν με τη βία μια πίστη, αλλά πρώτιστα απευθυνόμαστε στους αρμόδιους κυβερνητικούς πολιτικούς και απαιτούμε από αυτούς να εφαρμόσουν πολιτικές στο χώρο της Παιδείας, που να απορρέουν όχι από τις προσωπικές ή τις κομματικές τους ιδεοληψίες, αλλά από την πιστή τήρηση των συνταγματικών υποχρεώσεων και της θελήσεως του ελληνικού λαού.

6. Είναι απόλυτα λάθος η θέση ότι δεν είναι δυνατόν επ΄ άπειρον με την επίκληση των νόμων να υποχρεώνουμε πολιτικούς, που δεν εμφορούνται από τα χριστιανικά ιδεώδη να εφαρμόσουν πολιτικές χριστιανικές, τη στιγμή, μάλιστα, που και πολλοί χριστιανοί  συμπολίτες μας αδιαφορούν ή και δεν δέχονται να συμπορευθούν με τις χριστιανικές αξίες διότι η αλήθεια είναι ότι:

α) Όντως, πολλοί πολιτικοί μας, από όλο το πολιτικό - κομματικό φάσμα και πολλοί χριστιανοί, επίσης, είναι άγευστοι της χριστιανικής αλήθειας και ζωής και ζουν πελαγοδρομώντας μέσα στους κοσμοπολίτικους ωκεανούς της εκκοσμίκευσης. Όμως, είναι εξ  ίσου αλήθεια ότι οφείλουμε όσοι πιστοί, και δόξα τω Θεώ υπάρχουν ακόμη πάρα πολλοί στην ελληνική επικράτεια, να αγωνιζόμαστε για τα αυτονόητα και να διακηρύττουμε και να ομολογούμε παντού, με δύναμη και παρρησία, την αλήθεια της πίστεως και τη δύναμη του Ευαγγελίου. Ο Χριστός είπε στους μαθητές του: «ό εις το ους ακούετε, κηρύξατε επί των δωμάτων» (Αυτό που ακούτε μυστικά στο αυτί, διαλαλήστε το σε όλους από τις ταράτσες) (Ματθ. 10, 27).

β) Είναι αλήθεια ότι αγωνιζόμαστε και οφείλουμε να αγωνιζόμαστε ακόμα και όταν, οι αδελφοί μας, κληρικοί και λαϊκοί, δεν αγωνίζονται, διότι προσωρινά μπορεί να είναι ολιγόπιστοι, ράθυμοι, κουρασμένοι, απογοητευμένοι, φοβισμένοι, δειλοί, μοιραίοι και άβουλοι, αποτραβηγμένοι στα ίδια, συμφεροντολόγοι που δεν τολμούν να αντισταθούν στην πλημμυρίδα της αδιαφορίας και της αθεΐας ή πάλι, διότι κοιμίζουν τη συνείδησή τους ότι έπραξαν το καθήκον τους, εκφωνώντας έναν λόγο ή γράφοντας κάποια κείμενα, χωρίς, όμως, να έχουν ουσιαστικά διάθεση για ομόνοια, συναδέλφωση, αλληλεγγύη και συστράτευση σε έναν αγώνα διαρκείας με συγκεκριμένους στόχους, στρατηγική και τακτική.

γ) Είναι αλήθεια επίσης, ότι αγωνιζόμαστε και θα αγωνιζόμαστε με στρατηγική και τακτική και μάλιστα, με κάθε νόμιμο μέσο, με στόχο πάντα να είμαστε αποτελεσματικοί, έως ότου επιτρέψει ο Θεός, διότι, τελικά, το θέλημα Εκείνου θα τελεσθεί.

7. Είναι ακόμη, απόλυτα λάθος η πρόταση ότι τα νέα πιλοτικά Προγράμματα Σπουδών είναι η πεμπτουσία της ορθής διδασκαλίας του μαθήματος των Θρησκευτικών, διότι η αλήθεια είναι ότι:

α) Αν πράγματι εφαρμοσθούν τα νέα Προγράμματα Σπουδών, θα αλλάξει άρδην ο χαρακτήρας του μαθήματος στη χώρα μας, και αυτή η αλλαγή αυτόματα θα μετατρέψει το μάθημα σε μια κοινωνικο-πολιτικο-φιλοσοφικο-ανθρωπιστικού περιεχομένου πολυθρησκειακή φλυαρία, όπου ενδεχόμενα, ακόμη και η αναφορά στο όνομα του Χριστού να θεωρείται μη πολιτικά και διδακτικά ορθή ή, ακόμη, και μη νόμιμη, δυσκολεύοντας έτσι το έργο του διδάσκοντος και οδηγώντας τους μαθητές στη θρησκευτική σύγχυση και ουσιαστικά στην άρνηση της πίστης τους, στο μηδενισμό και στην αθεΐα.

Τελικά και οι υπέρμαχοι και οι πολέμιοι του μαθήματος των Θρησκευτικών, όλοι, οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε ότι οι νέοι ζητούν την αλήθεια, την οποία φαινομενικά, μέσα στην επαναστατικότητα της εφηβείας τους, μπορεί και να την απορρίψουν. Όμως είναι αλήθεια ότι διψούν και θέλουν την αλήθεια και πρέπει να ακούσουν την αλήθεια και οφείλουμε να τους δώσουμε αυτήν αλήθεια και ας την απορρίψουν προσωρινά. Εμείς θα έχουμε κάνει το χρέος μας απέναντι στα παιδιά μας. Θα έχουμε πραγματοποιήσει τη σπορά του ζωντανού και αγαπητικού λόγου της Ορθόδοξης Χριστιανικής Παιδείας στις ψυχές των παιδιών και θα τους έχουμε προσφέρει μια ασφαλή παρακαταθήκη γεμάτη με πνευματικά και υπαρξιακά νοήματα για τη ζωή τους.

Το μάθημα των Θρησκευτικών είναι τελικά, η Λυδία λίθος της επιβίωσής μας ως έθνους και οφείλουμε να το συνειδητοποιήσουμε πριν ζήσουμε, ως λαός, λόγω της μη καλλιέργειας της πνευματικής μας ταυτότητας και ιδιοπροσωπίας ανεπανόρθωτες απώλειες και τελικά, την ταπείνωση των δικών μας Καυδιανών δικράνων.

Παναγιώτη Τσαγκάρη

Γενικού Γραμματέα της ΠΕΘ

Από την εφημερίδα «Ορθόδοξος Τύπος», 5 Αυγούστου 2016

Ο ιερομόναχος πατήρ Σεραφείμ Ρόουζ

ΕΠΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ!!!
Κωνστανίνου Αθ. Οικονόμου, δασκάλου ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ – ΝΕΟΤΗΤΑ – ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΙΣ: Ο ιερομόναχος πατήρ Σεραφείμ Ρόουζ, κατά κόσμον Ευγένιος (Γιουτζήν), γεννήθηκε... Δημοσίευση

2 Νοεμβρίου 2013, 7:00 μμ Κωνστανίνου Αθ. Οικονόμου, δασκάλου ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ – ΝΕΟΤΗΤΑ – ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΙΣ: Ο ιερομόναχος πατήρ Σεραφείμ Ρόουζ, κατά κόσμον Ευγένιος (Γιουτζήν), γεννήθηκε το 1934 σε μια τυπική αμερικάνικη οικογένεια στο Σαν Ντιέγκο (ΗΠΑ). 



Έφηβος ακόμη, άρχισε να ψάχνει την αλήθεια και, καθώς δεν την έβρισκε άρχισε να επαναστατεί. Έχοντας θεωρήσει τα διάφορα αμερικανικά χριστιανικά δόγματα, ψεύτικα, επιδόθηκε στη μελέτη του Νίτσε που τον επηρέασε… Από την αθεΐα, που οδηγήθηκε, κατέληξε στην απόγνωση, που ο ίδιος την περιέγραφε ως «ζωντανή κόλαση». Το ψυχικό κενό τον οδήγησε στο ποτό. Ο πόνος του προερχόταν από την αίσθηση ότι ο Θεός τον καταδίωκε, γι’ αυτό μεθούσε και Του φώναζε, να τον αφήσει ήσυχο! 


Κάποτε μεθυσμένος στάθηκε σε μια βουνοκορφή, σήκωσε τη γροθιά του στον ουρανό, καταράστηκε τον Θεό και Τον προκάλεσε να τον στείλει στην κόλαση!Πίστευε ότι από την κατάσταση της απέλπιδος αθεϊας που είχε βυθιστεί ήταν προτιμότερη η κόλαση, αφού θα επιβεβαιωνόταν ότι ο Θεός υπάρχει… Στη δεκαετία του 50, ο Ευγένιος έγινε οπαδός του Βουδισμού, ενώ έμαθε κινέζικα, ώστε να μελετήσει αρχαία ανατολικά κείμενα στο πρωτότυπο, ψάχνοντας την αλήθεια. Ωστόσο σε λίγα χρόνια, κατάλαβε ότι ο βουδισμός τον βύθισε σε μεγαλύτερο κενό.



 Συνέχισε ν’ αναζητά την αλήθεια αλλού, ανάμεσα σε αρχαίες θρησκείες και παραδόσεις, και σε διαφορετικά μονοπάτια. ΘΥΡΑ ΑΛΗΘΕΙΑΣ: Κάποτε επισκέφθηκε μια ορθόδοξη εκκλησία. Έγραψε αργότερα γι’ αυτή την εμπειρία: “Όταν επισκέφθηκα μια ορθόδοξη εκκλησία για πρώτη φορά, μου συνέβη κάτι που σε κανένα βουδιστικό ή άλλο ανατολικό ναό δεν είχα νοιώσει. Κάτι μέσα στην καρδιά μου μου είπε ότι γύρισα σπίτι. Η έρευνα μου για την αλήθεια είχε τελειώσει. (…) Έτσι, γνώρισα τον Χριστό” Ο Ευγένιος βρίσκοντας την Αλήθεια, αφιέρωσε την υπόλοιπη ζωή του ζώντας γι’ αυτή και μεταδίδοντάς την σε άλλους. Μαζί μ’ ένα Ρώσο, που ονομαζόταν Γκλέμπ, συγκρότησαν την αδελφότητα “Άγιος Γερμανός της Αλάσκας”. Ζούσαν μαζί αφιερωμένοι στην ιεραποστολή. Για πνευματικό τους διάλεξαν τον Άγιο Ιωάννη Μαξίμοβιτς, και με την βοήθειά, τις προσευχές και τις ευλογίες του, συγκρότησαν την ιεραποστολική αδελφότητα.


 Ο άγιος Ιωάννης Μαξίμοβιτς είχε ήδη προφητέψει, ότι σε λίγα χρόνια στην Καλιφόρνια θα γινόταν ένα ορθόδοξο ιεραποστολικό μοναστήρι. Ο Ευγένιος λοιπόν και ο Γκλέμπ άνοιξαν ένα βιβλιοπωλείο στα πλαίσια της ιεραποστολής τους, ενώ νυχθημερόν μετέφραζαν θρησκευτικά κείμενα Πατέρων, που ποτέ δεν είχαν μεταφραστεί στην αγγλική, ενώ παράλληλα τα τύπωναν μ’ ένα χειροκίνητο τυπογραφικό μηχάνημα που αγόρασαν, για να διαδώσουν την Ορθοδοξία στην περιοχή και ακόμα παραπέρα. ΑΣΚΗΤΙΚΗ ΖΩΗ: Επειδή όμως γρήγορα ο κόσμος τους κούρασε, και επειδή οι ψυχές τους λαχταρούσαν να ανέβουν υψηλότερα, πιο κοντά στο Θεό, εγκαταλείπουν την πόλη και μεταφέρουν το τυπογραφείο τους σε μια ερημιά της βόρειας Καλιφόρνιας, όπου δεν υπήρχε τίποτε άλλο πέρα από τη φύση. Εκεί, χωρίς νερό τρεχούμενο, χωρίς ρεύμα και τηλέφωνο, άρχισαν να ζουν σαν ασκητές παλαιών χρόνων, με συντρόφους αρκούδες, νυχτερίδες, φίδια και άλλα ζώα της ερημιάς. Το 1970, οι δυο φίλοι, προχωρώντας πνευματικά, αφιερώθηκαν εξ’ ολοκλήρου σ’ Εκείνον και εκάρησαν μοναχοί.


 Ο Ευγένιος έλαβε το όνομα Σεραφείμ, από τον άγιο Σεραφείμ του Σάρωφ και ο Γκλέμπ έλαβε το όνομα Γερμανός, από τον άγιο Γερμανό της Αλάσκα. Οι δυο μοναχοί, μακριά από την κοσμική τύρβη, επιδόθηκαν στην άσκηση, ενώ μετέφραζαν συνεχώς ορθόδοξα κείμενα, Πατέρες, κηρύγματα, διδαχές για να υπάρχουν διαθέσιμα αγγλικά κείμενα και να τα μοιράζουν στον κόσμο κερδίζοντας ψυχές. Έτσι, εκπληρώθηκε η προφητεία του Αγίου Ιωάννου Μαξίμοβιτς. Κάτω από το φως των κεριών, στο μικρό κελί του ο πατήρ Σεραφείμ έγραφε πολλά βιβλία για την πνευματικότητα του σύγχρονου ανθρώπου και μετέφραζε πατερικά κείμενα αγγλική γλώσσα. Μεταξύ των κορυφαίων έργων του είναι το: “Η ψυχή μετά το θάνατο”, που βρίσκεται μεταφρασμένο στην Ελληνική στο διαδίκτυο.


 Εκείνα τα χρόνια, στις κομμουνιστικές χώρες, τα γραπτά του για τον πόνο και την ψυχή μετά τον θάνατο, που διαδίδονταν κρυφά, είχαν ανυπολόγιστη επίδραση σε εκατομμύρια ψυχές στην κομμουνιστική Ρωσία και αλλού, με κίνδυνο της ζωής όσων τα διακινούσαν, αφού όποιον συνελάμβαναν, μπορούσαν να τον οδηγήσουν σε κάποια “ψυχιατρική” κλινική ή στη Σιβηρία, ή ακόμη και να τον εκτελέσουν.


 Το μήνυμα του π. Σεραφείμ για τον πόνο και τους διωγμούς εξαιτίας της πίστης στο Χριστό, συγκίνησε βαθια το σταυρωμένο από το άθεο καθεστώς λαό. Μέχρι και σήμερα στη Ρωσία τα έργα του π. Σεραφείμ είναι πασίγνωστα και απολαμβάνουν μεγάλη εκτίμηση. ΙΕΡΕΑΣ – ΤΟ ΟΣΙΑΚΟ ΤΟΥ ΤΕΛΟΣ: Στο μεταξύ ο π. Σεραφείμ έγινε ιερέας [1977], με κύριο έργο του τις αναρίθμητες βαπτίσεις που έκανε. Ένας σύγχρονος απόστολος, που εκπλήρωσε το “πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη βαπτίζοντες αυτούς εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος”. 


Με τις μεταφράσεις του και τις εκδόσεις του οδήγησε χιλιάδες Αμερικανούς στην Ορθοδοξία. Και με τις βαπτίσεις του έσωσε χιλιάδες ψυχές οδηγώντας τις στην αλήθεια. Το όνομά του, το έργο του, η δράση του εξαπλώθηκε και πέρα από την Αμερική. Αρκούσαν λίγα χρόνια επίγειας ζωής για ν’ αναδείξουν στον ουρανό ένα μεγάλο άγιο που ο χρόνος και ο Θεός θα δικαιώσουν. Λέμε λίγα χρόνια επίγειας ζωής γιατί, ενώ ο π. Σεραφείμ έγραφε και βάπτιζε, ξαφνικά αρρώστησε βαριά. Το καλοκαίρι του 1982 αντιμετώπιζε φρικτούς πόνους. Όμως υπέμεινε χωρίς ίχνος γογγυσμού. Παρ’ όλο που πονούσε πολύ, δεχόταν τους προσκυνητές που έφταναν, για να τους δώσει συμβουλές, να τους απαλύνει τον πόνο, να προσφέρει μέχρι τελευταία στιγμή τον εαυτό του για την αγάπη του Θεού και του αδελφού. Κι ενώ δεν ήθελε να εγκαταλέιψει τη μονή, όταν μια μέρα έπεσε λιπόθυμος μέσα σε φρικτούς πόνους, οι πατέρες τον πήγαν στο νοσοκομείο, ενώ εκείνος ψιθύριζε συνεχώς “δόξα Σοι ο Θεός”. Οι γιατροί εκεί, διαπίστωσαν ότι η σπάνια ανίατη αρρώστια του είχε προκαλέσει γάγγραινα στο παχύ έντερο. 

Οι γιατροί απορούσαν πώς δεν ούρλιαζε από τους πόνους και πώς άντεχε χωρίς νάρκωση. Τον έβαλαν αμέσως στο χειρουργείο. Εκεί διαπιστώθηκε ότι είχαν πειραχτεί και άλλα ζωτικά όργανα, και παρόλο που του αφαίρεσαν κομμάτι του εντέρου, δεν του έδιναν πιθανότητες ν’ αναρρώσει. Το νέο διαδόθηκε αστραπιαία και κόσμος άρχισε να συρρέει ελπίζοντας όλοι σ’ ένα θαύμα. Ένιωθαν ότι έχαναν τον πατέρα, το στήριγμά, την ελπίδα τους. Καθώς το τέλος πλησίαζε, ο π. Γερμανός γι’ άλλη μια φορά, τον εξομολόγησε, τον κοινώνησε των αχράντων Μυστηρίων και κατόπιν τέλεσε το ευχέλαιο. 

Όταν του έτεινε το Ευαγγέλιο για να προσκυνήσει και ενώ ο π. Σεραφείμ βρισκόταν σε κωματώδη κατάσταση, ανασηκώθηκε και αφού προσκύνησε το Ευαγγέλιο που με ζήλο υπηρέτησε και διέδωσε, εξουθενωμένος, έπεσε πάλι στην ίδια κωματώδη κατάσταση. Το τέλος του ήταν μαρτυρικό. Πάντα έλεγε ότι πρέπει να υποφέρουμε πόνους και μαρτύρια γιατί ο πόνος καθαρίζει την ψυχή και την φέρνει πιο κοντά στο Θεό.

 Όπως κι ο Χριστός μας υπέφερε πολλά για τη σωτηρία μας, έτσι και ο π. Σεραφείμ για την Αγάπη και την Αλήθεια Του, υπέφερε έως τέλους τους πόνους που τον οδήγησαν στην αγκαλιά του Νυμφίου του Χριστού, για ν’ απολαύσει στα ουράνια σκηνώματα του Παραδείσου, όσα ονειρεύτηκε από παιδί η άδολη ψυχήτου.

 Ήταν 2 Σεπτεμβρίου. Αν και η θερμοκρασία ήταν σε υψηλά επίπεδα και παρόλο που το σκήνωμά του για τρεις ημέρες εκτέθηκε σε προσκύνημα, ωστόσο ευωδίαζε. Στο πρόσωπό του, το ταλαιπωρημένο από τους πόνους, απλώθηκε ένα μειδίαμα, αμέσως μόλις παρέδωσε το πνεύμα του στα χέρια του Κυρίου. Είδε με τα μάτια του, με την ψυχή του, την Αλήθεια, για την οποία έψαξε, αγωνίστηκε, έγραψε και θυσιάστηκε. Ας έχουμε όλοι την ευχή του. Ο Γιουτζήν έγινε μέλος της Ορθόδοξης Εκκλησίας το Φεβρουάριο του 1962. Μεταλαμβάνοντας για πρώτη φορά τα Άγια Μυστήρια ένιωσε μια ουράνια, θείκή γεύση στο στόμα του, η οποία παρέμεινε για περισσότερο από μία εβδομάδα. trelogiannis.blogspot.gr πηγή: http://www.pentapostagma.gr/2013/11/patir-serafeim-roouz-o-eugenios-pou-katarastike-ton-theo.html#ixzz4FRuyCr5Z

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ-Α

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑΣ ΑΝΕΡΓΟΣ/ΣΥΜΒΟΛΗ Ένα "μεγάλο" πρόβλημα του σύγχρονου κόσμου,είναι και η Ανεργία.Παγκόσμιο φαινόμενο και πρόβλημα. Άραγε πώς ένας άνθρωπος μπορεί να συμβάλει στην επίλυση του προβλήματος; Σίγουρα γίνεται μεγάλη και οργανωμένη προσπάθεια από υπέρ-θεσμικούς φορείς για την λύση του,και μία συντονισμένη δράση σχετίζεται με τον Επαγγελματικό Προσανατολισμό,ο οποίος και επαγγελματοποιείται .Άραγε πώς ένας άνθρωπος μπορεί να συμβάλει στην επίλυση του προβλήματος;